Paris kimyasal silahların önlenmesine yönelik toplantılara ev sahipliği yapıyor

Paris bugün aralarında Suudi Arabistan, Kuveyt, Fas ve Tunus’un da bulunduğu 33’ten fazla devlet, yerel ve uluslararası örgütün katıldığı bakanlar kurulu toplantısına ev sahipliği yapacak. Rusya ve Çin ise “Kimyasal Silah Kullanımının Cezasız Kalmaması İçin Uluslararası Ortaklık” konulu toplantıya katılmayacak.

Bugün düzenlenecek toplantı geçen 23 Ocak’ta Rusya’nın ev sahipliğini yaptığı ve kimyasal silah kullananlar ile mücadele etmek için güçlü taahhütler içeren, ülkeler arasındaki bilgi alışverişini güçlendiren ve Kimyasal Silahların Kullanımını Önleme Örgütü’nün (OPCW) desteklendiği görüşmenin devamı olarak düzenleniyor. ‘Ortaklığa’ katılan ülke sayısının bu yıl daha da artması bekleniyor. Katılacak ülkelerden sadece Paris Bildirisi’ne bağlı olmaları talep ediliyor.

Fransız diplomatik kaynaklar, söz konusu girişimin BM Güvenlik Konseyi’nin kimyasal silah kullanımını engelleme konusundaki sorunu çözmek için harekete geçmek ve kimyasal silahların kullanıldığı alanlarda uzman komitelere ilişkin düzenlendiği ifade edildi. Toplantıda siyasi dinamizmin sürekliliğinin devamı, girişime daha fazla ülkenin katılması ve ülkeler arasında bilgi alışverişinin sağlanması hedefleniyor. Toplantının başlıca amaçları arasında BMGK mekanizmasının içinde bulunduğu çıkmazdan nasıl kurtarılacağının görüşülmesi ve ilgili yardımlar ve yardım kuruluşlarıyla BM’ye destek sağlanarak sorunun çözüme ulaşması var.

Fransız kaynakların verdiği bilgiye göre OPCW içinde alternatifler kullanılarak kimyasal saldırı suçlularının belirlenmesi mekanizması kurulması da gündemde.

Fransa tarafından başlatılan girişimin gerekçesi Suriye’nin durumu ve rejimin kimyasal silahı olduğu… Fransız kaynaklar dün, rejimin halen kimyasal silah programına sahip olduğunu ve 2013 yılında Rus-ABD anlaşmasına göre imha edilmesi gereken silahların saklandığını aktardı. Paris ise özel istihbarat bilgilerinin Suriye’deki programın varlığını doğruladığını, Şam’ın kimyasal programını tamamen kaldırdığını işaret eden OPCW raporlarının ise endişe verici olduğunu ifade etti. Bunun delillerinden birinin OPCW’nin denetlemek istediği bölgeleri inceleme yetkisinin bulunmaması olduğunu belirten kaynaklar söz konusu durumun rejimin kimyasal silah stoklarını imha ettiğine ilişkin şüphelere neden olduğunu vurguladı.

Paris’in başkanlık ettiği girişime katılım gösterenler yıl sonuna kadar üç başlıktaki hedeflerine ulaşmak istiyor. Bu hedefler, kimyasal suç işleyenlerin yargılanması, kimyasal saldırıların planlayıcılarının ve uygulayanların belirlenmesi ve bu suçu işleyenlerin cezalardan kurtulmasının önüne geçerek yaptırım ve ceza uygulanması olarak sıralanıyor.

Söz konusu koşulların sağlanması için katılımcı ülkelerin bilgi alışverişinde bulunması, bununla mücadele eden örgütlere izin verilmesi ve ihtiyaç duyan ülkelere yasal ve maddi desteğin sağlanması gerekiyor. Ancak yapılan yorumlar bu girişimin amacına ulaşması ve suçluların cezalandırılması için birçok engel olduğu yönünde.