Pompeo ve Çavuşoğlu, Menbiç ‘yol haritasını’ görüşecek

Ankara: Said Abdurrezzak / Washington: Atıf Abdullatif

Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Türkiye ile ABD’nin Menbiç konusunda anlaşmaya varması durumunda kentle ilgili ön anlaşma sağlanan yol haritasının yaz sonuna kadar hayata geçirilebileceği açıklamasında bulundu. Çavuşoğlu, ABD’li ve Türk güçlerinin, yerel yönetimin kurulmasına kadar şehri yöneteceklerine işaret etti. Ancak Washington anlaşmaya varıldığına dair açıklamaları reddetti. Çavuşoğlu, 4 Haziran’da ABD’li mevkidaşı Mike Pompeo ile Washington’da bir araya gelecek.

Çavuşoğlu dün katıldığı bir televizyon programında yaptığı açıklamada, yaz sonuna doğru YPG’nin bölgeden çekileceğini ve Menbiç’te yerel yönetim kurulana kadar geçecek ara dönemde bölgeyi Türk-ABD’li birimlerin yöneteceğini söyledi. Çavuşoğlu planı, ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo ile 4 Haziran’da görüşeceğini belirtti. Menbiç için çizilen yol haritasının anlaşmaya varılması halinde yaz sonuna kadar uygulanabileceğine dikkat çeken Dışişleri Bakanı, yeni bir yönetim oluşana kadar bölgeyi ABD’li ve Türk birimlerinin kontrol edeceğini kaydetti.

Menbiç’te 3 aşamalı plan

Basında ve Reuters’de yer alan habere göre, Türkiye ve ABD arasında Menbiç konusunda 3 aşamalı bir plan uygulamaya konulması bekleniyor. Buna göre, 4 Haziran’da gerçekleşmesi planlanan Çavuşoğlu ve Pompeo görüşmesinde anlaşmaya varılması halinde, ilk aşamada 30 gün içinde YPG’li militanlar şehri terk edecek. Bakan Çavuşoğlu YPG unsurlarının Menbiç’ten çekilmesiyle ilgili olarak, “YPG bölgeden çekilecek. Geri çekilme sürecinde Menbiç’te yerel yönetim kurulana kadar bölgeyi Türk-ABD’li birimler yönetecek” şeklinde konuştu. İkinci aşamada, 4 Haziran’dan sonraki 45 günün sonunda Türkiye ve ABD’nin askeri ve istihbarat unsurlarının ilçede ortak denetime başlaması öngörülüyor. Üçüncü aşamada ise, 4 Haziran’nın ardından 60 günlük süreçte Menbiç’te yerel unsurlardan oluşan bir yönetim kurulması planlanıyor.

Washington’dan bir heyet Ankara’yı ziyaret etti

Türkiye, ABD’den, YPG unsurlarını Fırat’ın doğusuna çekmesini istemişti. Geçtiğimiz hafta ABD’li bir heyet, başta Menbiç olmak üzere Suriye dosyası konusunda görüşmek için Ankara’yı ziyaret etti. Türkiye Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, görüşmelerde Menbiç’in geleceği hakkında bir yol haritasına ulaştığı doğrulandı.

20 Ocaktan bu yana Suriye’nin kuzeyinde bulunan Afrin’de yürüttüğü Zeytin Dalı Operasyonu’da YPG ile savaşan Türkiye, ABD’nin YPG’ye destek vermesinden rahatsızlık duyuyor. Türkiye bir çok kez ABD’den YPG unsurlarını Fırat’ın doğusuna çekmesi talebinde bulunurken aksi halde Zeytin Dalı Operasyonu’nu Menbiç ve diğer bölgeleri kapsayacak şekilde genişleteceğine dair uyardı.

Ankara – Washington işbirliğinin bir modeli

Türkiye Dışişleri Bakanlığı’na göre, geçtiğimiz hafta Ankara’da bir araya gelen Türk ve ABD’li heyetlerin toplantısında, daha önce Çavuşoğlu tarafından da dillendirilen iki taraf arasında sağlanacak koordinasyon ile Menbiç’te bir yol haritası kararı alındı. Bu yol haritası, özellikle Fırat’ın doğusunda olmak üzere YPG’nin kontrolü altındaki bölgelerde uygulanması planlanan Ankara Washington işbirliğinin bir modeli olacak.

Çavuşoğlu – Pompeo görüşmesi 4 Haziran’da

Çavuşoğlu, Menbiç’teki yol haritasının uygulanmasını görüşmek ve konuyla ilgili bir anlaşma imzalamak üzere 4 Haziran’da ABD’li mevkidaşı Mike Pompeo ile Washington’da bir araya gelecek.

Ortak çalışma grupları meseleleri ele alıyor

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Heather Nauert, Türkiye ile Menbiç konusunda henüz bir anlaşma sağlanamadığını, ancak ABD ve Türkiye tarafından oluşturulan ortak çalışma grupları arasındaki görüşmelerin birçok ortak meseleyi tartışmaya devam ettiğini belirtti. Suriye ve özellikle Menbiç kenti de birçok sorunlu konuda Washington ve Ankara arasında yapılması planlanan işbirliği için bir yol haritası hazırlandı. Basın toplantısında yaptığı açıklamalarda, Pompeo ve Çavuşoğlu’nun 4 Haziran’da Washington’da bir araya geleceğini belirten Nauert, ABD ve Türkiye’nin ortak çalışma grubunun, endişe duyulan ortak konularını görüşmek üzere geçtiğimiz hafta Ankara’da bir araya geldiklerine işaret etti. Ancak Suriye’nin Menbiç kentinde herhangi bir anlaşma ya da mutabakata varılmadığını kaydetti.

Bu sorular Suriye konusunda ABD-Türkiye arasında yapılması planlanan bir anlaşma ilk kez gündeme gelmedi. Şubat ayı ortasında Suriye konusunda anlaşma yapmak üzere Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile bir araya gelen dönemin ABD Dışişleri Bakanı Rex Tillerson’ın bu ziyareti, ABD ile Türkiye arasında bir anlaşma olup olmadığı konusunda birçok sorunun sorulmasına sebep olmuştu. ABD Dışişleri Bakanlığı her zaman Suriye konusunda Türkiye ile bir anlaşmayı reddediyor. Bununla birlikte ABD Dışişleri Bakanlığı, Suriye konusunda Türkiye ile bir anlaşma yapmayı her zaman reddetti. Tillerson-Erdoğan görüşmesinde de, Suriye’deki ABD birliklerinin durumu hakkında net bir anlaşma sağlanamadı. Ancak iki taraf arasında oluşturulan çalışma grupları, ortak meseleleri tartışmak ve ABD birlikleri ile Türk kuvvetleri arasında istenmeyen bir çarpışmayı önlemek için çalışıyorlar.

Menbiç Askeri Konseyi Sözcüsü Derviş: Herhangi bir anlaşma yapılmadı

Menbiç’teki yerel bir yetkili, Türkiye’nin ABD ve Türk askeri güçlerinin Suriye’nin kuzeyindeki Menbiç bölgesini kontrol edeceği iddiası ile ilgili olarak bu konuda konuşmak için erken olduğunu belirtti.

Menbiç Askeri Konseyi Sözcüsü Şervan Derviş ise, Türkiye Dışişleri Bakanı’nın açıklamalarına dair, ABD ve Türk güçlerinin yeni bir yönetim kuruluncaya kadar Menbiç bölgesini kontrol edeceğini söyledi. Derviş, “Türkiye ve açıklamaları, Menbiç’in istikrarını sarsmaya ve kaos yaratmaya yönelik baskıcı bir tutum sergiliyor. Bununla birlikte bildiğim kadarıyla, ABD ve Türkiye arasında şimdiye kadar herhangi bir anlaşma yapılmadı. Ancak görüşmeler yapılıyor.

Kimlik kartı ve araç plakları dağıtıldığına dair haberler

Bununla birlikte, basında, 20 Ocaktan bu yana Türk Silahlı Kuvvetleri’nin (TSK) Özgür Suriye Ordusu (ÖSO) ile birlikte Zeytin Dalı Operasyonu’nu sürdürdüğü Afrin’de kimlik kartı ve araç plakaları dağıttığına dair haberler yer aldı.

Aynı şekilde Tükiye’nin Fırat Kalkanı Operasyonu gerçekleştirdiği ve bölge halkına destek verdiği Halep’in doğu kırsalında bulunan el-Bab şehrindeki ‘yerel konseyler’ tarafından da benzer bir adım atıldığı bildirildi.

Türk makamları ve Afrin yerel konseyleri, güvenlik ve istikrarı kontrol ederek ve YPG’ye bağlı hücrelerle savaşarak bu adımı gerçekleştirdi. Bu adımla, Afrin ve kırsal bölgelerdeki sivillerin sayısının sınırlandırılmasının yanı sıra Suriye’nin kuzeyinde yoğun bir şekilde dağıtılan resmi belgelerin tahrif edilmesiyle mücadele edilmesi hedefleniyor.

“Afrinliler 24 Haziran’da evlerine dönecek”

Öte yandan HDP Eş Genel Başkanı Sezai Temelli yaptığı açıklamada, TSK tarafından Afrin’de yürütülen Zeytin Dalı Harekatı’nı ‘işgal’ olarak nitelendirdi. Temelli HDP’nin seçimleri kazanması halinde bölgeden çıkan Afrinlilerin 24 Haziran’da evlerine döneceğini söyledi. HDP Eş Genel Başkanı Temelli, “Suriye savaşını başlattılar, Suriye halklarının geleceğini yok ettiler. Suriye’nin tek huzurlu bölgesi Afrin’di. Afrin’de Kürt halkı, Arap halkı, Süryaniler, Ezidîler, Türkmenler bir arada huzur içinde yaşıyorlardı gittiler IŞİD artıkları ile Afrin’i işgal ettiler, 150 bin Afrinli, Afrin’den çıkmak zorunda kaldı. 24 Haziran’da bunları sandığa gömeceğiz, Afrinliler de evine dönecek. İşte 24 Haziran o yüzden hepimiz için çok önemli bir gün. Sadece Kürt halkı için değil tüm Türkiye halkları için çok önemli. Bu adaletsizliğe ancak biz son verebiliriz” ifadelerini kullandı.