Ruhani bölgesel diyalog çağrısında bulundu

İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, bölgesel krizler çözmek için diyalog ve siyasi çözümlerin takip edilmesi çağrısı yaptı. Şangay’daki Zirve’ye katılmak üzere Tahran’dan ayrılan Ruhani, yaptığı açıklamada nükleer anlaşma konusunda ‘tek taraflı ABD kararını’ eleştirerek, Washington’u Birleşmiş Milletler (BM) 2231 sayılı kanununu veto etmekle suçladı.

Ruhani’nin önümüzdeki günlerde Hindistan ve Pakistanlı mevkidaşlarının yanı sıra Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile ABD’nin nükleer anlaşmadan çekilmesinin etkilerini görüşmesi bekleniyor.

Çin ve Rusya, 2015 yılının Temmuz ayında İran nükleer programına dair anlaşma imzalayan 5+1 grubu arasında yer alıyor. Bu bağlamda İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif, ABD’nin anlaşmadan çekilmesinden günler sonra ABD yaptırımlarını görüşmek üzere Pekin ve Moskova’yı ziyaret etti. Ülkesine geri dönüşünün ardından Zarif, karmaşık müzakereler yürüttüğü açıklamasında bulundu.

Ruhani’nin Şangay ziyareti, iki kutba ayrılan İran’da hararetli tartışmaların yaşandığı bir dönemde gerçekleşiyor. Ruhani ve Zarif’in temsil ettiği bir taraf, İran’ın Avrupa ülkeleriyle ekonomik ilişkilere yönelerek ABD’ye baskı yapmasını isterken, Dini Liderin üst düzey danışmanları Ali Ekber Velayeti ve Rahim Safavi’nin başını çektiği diğer taraf Çin ve Rusya ile ilişkileri derinleştirmeyi savunuyor.

Söz konusu iki taraf, yaptırımlar uygulanmaya başladıktan sonra Çin ve Rusya’nın taviz verme olasılığını görüşmeye başladı. İranlılar, Çin’in son aylarda ABD yönetiminin ekonomik baskıları neticesinde Tahran’dan uzaklaşıp Washington’a yöneldiği görüşünde. İranlılar ayrıca, Rusya’nın Avrupa’ya doğalgaz ihraç etme konusunda mağduriyet yaşamasından da endişe duyuyor. Rusya da ABD yönetiminin doğalgaz boru hattını engelleme girişimlerinden kaygılanıyor.

Tüm bunların ışığında Ruhani, “Bu ülkelerin liderleri ile nükleer anlaşma meselesini görüşeceğim. İran, her zaman karmaşık bölgesel sorunları siyasi bir çözüm aracılığıyla çözeceğine inanmaktadır” dedi. Hasan Ruhani ayrıca, bölgesel konferanslar düzenleme ve diplomatik çabaları ‘daha güçlü ve güvenli bir bölgeye ulaşmak için’ genişletme çağrısında bulundu.

‘’Trump’ın anlaşmadan çekilmesi dünyaya hakaret’’

İran Cumhurbaşkanı, ABD’nin nükleer anlaşmadan geri çekilmesine karşı eleştirilerini yinelerken, Washington’ın ‘tek taraflı olarak ve herhangi bir delil bulunmaksızın’ uluslararası anlaşmadan çekilme kararına dikkat çekti. Cumhurbaşkanı, Trump’ın bu adımını ‘dünya ülkelerine hakaret’ olarak nitelendirdi. Çoğu ülkenin ABD’nin anlaşmadan çekilmesini kınadığını söyleyen Ruhani, ABD’nin nükleer anlaşmanın zayıflaması aracılığıyla uluslararası ilişkilerde tehlikeli bir yaklaşım benimsediğini” vurgulayarak, “Devletler, bu yasadışı eylem karşısında sessiz kalmamalıdır” dedi.

İran’da düzenlenen ‘Kudüs Günü’ne de değinen Ruhani, “İsrail, hiçbir zaman güvenli bir noktada olduğunu hissedemez. İsrail, başkalarının topraklarını gasp ettiğini ve her daim zalim konumunda olduğunu bilmeli” ifadelerini kullandı.

Dışişleri Sözcüsü: ABD üslubunu değiştirsin

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Behram Kasımi ise dün ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamasına yanıt vererek, “İran’a karşı onurlu bir dil yerine tehdit ve yaptırım dili kullanmaya devam ettiği müddetçe ABD yönetimi ile diyalog mümkün değil’’ dedi.

Trump, geçtiğimiz Perşembe günü ABD’nin İran’a daha önce hiçbir ülkeye uygulanmamış yaptırımları uygulamaya kararlı olduğunu ifade etmişti.
İran Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı İshak Cihangiri de Kudüs Günü yürüyüşünde ABD yönetimine bir mesaj gönderdi. Cihangiri, Tahran’ın planlarını tüm durumlarda ortaya koymaya hazır ve nükleer anlaşmadan çekilmesinin ABD yönetimi açısından bir ‘skandal’ olduğunu söyleyerek, İran’ın ‘uygun bir yanıt’ vereceğini vurguladı.
Cihangiri, Tahran yönetiminin yaptırımları aşma ve gerekeni yapma konusunda halktan güç ve destek aldığını vurguladı.