Rusya, ABD’nin el koyduğu elçilik binalarını geri istiyor

Rusya, ABD’nin diplomatik merkezlerin kapatılması konusunu yeniden düşünmesini istedi. Moskova bunu kendine karşı düşmanca bir eylem olarak kabul ederek, ilişkilerin bozulmasındaki bütün sorumluluğu Washington’a yükledi.

Rus Dışişleri Bakanlığı, yaptığı açıklamada “ biz bu olayı, düşmanca bir eylem ve Washington tarafından işlenmiş ciddi bir ihlal olarak görüyoruz.” dedi. Fransız Haber Ajansına göre Bakanlık, ” Biz ABD makamlarını, rasyonel davranmaya, Rus Diplomatik Merkezlerini yeniden açmaya davet ediyoruz. Aksi takdirde ilişkilerimizin bozulmasındaki bütün sorumluluk, onların omuzlarında kalacaktır.” ifadelerini kullandı.

İki ülke arasındaki diplomatik çekişmelerin sonunda Rusya, ABD makamlarının isteği üzerine; San Fransisco’daki konsolosluğunu, New York ve Washington’da iki diplomatik merkezini tahliye etmek zorunda kaldı. Federal Ajanlar, Moskova tarafından yapılan sert kınama çağrısından sonra, tahliyeden emin olmak için, Washington’daki Rusya Ticari Temsilcilik Merkezinde arama yaptılar.

ABD Dışişleri Bakanlığı dün yaptığı açıklamada, polisin desteğiyle Federal İstihbarat Servislerinin el konulan binalarda kontrolü ele aldığını duyurdu. ABD “misliyle mukabele” ilkesi çerçevesinde San Francisco’daki Rus konsolosluğunun, bunun yanında Washington ve New York’taki Ticari Elçiliklerin kapatılmasını istedi.

ABD Dışişleri Bakanlığı, Rus yetkililerin huzurunda gerçekleştirilen denetleme eylemini, özellikle Rus diplomatların fiili olarak bu merkezlerden tamamen ayrıldıklarından emin olmak için yaptıklarını belirtti.

Bakanlıktan yapılan açıklamada ABD’nin yaptığı bu denetimlerin, uluslararası sözleşmelere uygun olarak yapıldığı vurgulandı. Bakanlık, Washington’un, Rusya’nın “ABD yetkililerinin diplomasi merkezlerinin kapılarını kırmakla tehdit ettiği, merkezleri FBI ajanlarının tahliye ettiği” şeklindeki suçlamalarını resmi olarak reddettiğini de vurguladı. Bakanlık, “Bu merkezlerin kapatılması eylemiyle bağlantılı olarak, hiçbir Rus diplomatı ABD’den kovulmamıştır” ifadesini kullandı.

Rus haber ajansı RIA Novosti, denetimlerin binanın kapatılmasından sonra, Rus Büyükelçiliği temsilcilerinin huzurunda başladığını söyledi. Washington’daki Rus elçilik sözcüsü, Rusya’nın ısrarlı talebiyle, elçilik personelinin, denetimlere tanık olmasına izin verildiğini belirtti.

Rus Dışişleri Bakanlığı, Moskova’daki ABD büyükelçiliğindeki maslahatgüzarı Anthony F. Godfrey Rusya Dışişleri’ne çağırarak, “ABD makamlarının Washington’daki Rus Ticari Temsilciliğinde denetleme yapma niyetiyle bağlantılı” protesto mektubunu verdi. ABD elçiliğinin ikinci yetkilisi olan Godfrey, Büyükelçi John Tift’in Moskova’yı Eylül ayında terk edecek olmasından dolayı, şu anda Moskova’da en yetkili diplomatik makamı temsil ediyor.

Rusya Dışişleri Bakanlığı, Federal Soruşturma Bürosu’nun (FBI) Cumartesi günü San Francisco’daki konsolosluk merkezini incelemeyi planladığını söyledi. ABD yetkilileri Moskova’ya San Francisco’daki konsolosluk merkezinin, ayrıca Washington ve New York’taki Ticari Elçililik merkezlerinin kapatılması için Cumartesine kadar süre vermişti. Bakanlık: ” Elçilik binalarına giremiyoruz. Hâlbuki bu bina Rusya devletinin mülkiyetinde ve diplomatik dokunulmazlığa sahiptir.” dedi. Moskova ABD Büyükelçiliğindeki ikinci yetkiliye verilen protesto notasına göre, Rusya, Rusya devletinin resmi temsilcileri olmaksızın elçilik binalarının denetlenmesini yasadışı olarak nitelendirdi.

Rus Dışişleri Bakanlığın’dan yapılan açıklamada, “ABD yetkilileri uluslararası hukuk ihlallerini, Rus diplomatik kurumların dokunulmazlığını ihlal etmeyi durdurmalıdır. Denetim ve kapıyı kırmakla tehdit, daha önce benzeri görülmemiş bir saldırı teşkil etmektedir. ABD özel servislerinin Rusya’ya karşı bir provokasyon için, içeriye suç unsuru olabilecek şeyler koymaları da mümkündür” denildi.

San Francisco’daki şahitler, Cuma günü konsolosluk bacasından çıkan siyah bir duman gördüklerini söylediler. Rusya Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Maria Zakharova, ayrıntı vermeden dumanın, binayı korumak için alınan tedbirlerle ilgili olduğunu söyledi.

ABD uygulaması, Washington’un dayattığı yeni ekonomik yaptırımlara tepki olarak, Başkan Vladimir Putin’in emriyle Rusya’daki Amerikalı Diplomatlarının sayısının 755 kişiye kadar indirmesine cevap olarak geldi

Trump, başkanlığının ilk gününde olduğu gibi 2016’da yaptığı kampanyada, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile ilişkileri iyileştirmek için çalışacağına söz vermişti. ABD-Rusya ilişkileri, 2014 yılında Rusya’nın Kırım’ı ilhakından sonra, Soğuk Savaş’tan bu yana en düşük seviyesine geriledi.

Batı, eski Sovyet komşusunun işlerine müdahale ettiği için Rusya’ya yaptırımlar uyguladı. Moskova bu yaptırımlara, tarımsal ürünlere karşı ambargo koymakla cevap verdi. Geçtiğimiz yıl, ABD istihbaratının, Putin’i korsan işler düzenlemekle ve ABD seçimlerinde Trump lehine kampanyayı etkilemekle suçlamasından sonra, gerginlik daha da yükseldi.

Ekim ayında ABD istihbarat teşkilatlarının tümü açıkça Moskova’nın seçimlere müdahalesinden bahsettiler. Ocak ayında bu işin arkasında Putin’in olduğunu açıkladılar. 29 Aralıkta Obama, Moskova’ya karşı yapılacak yaptırımları duyurdu. Casus olarak kabul ettiği 35 Rus diplomatını kovdu. New York ve Maryland’de Rus diplomatik birimlerinin kapatılmasını emretti.

Moskova, ABD’nin attığı adımlara cevap vermekten çekindi. Ancak Rusya’ya karşı yeni yaptırımların Kongre’de kabul edilmesi, Kremlin’i Rusya’daki Amerika diplomatik temsilciliklerinin personel sayısının azaltılması kararını almaya itti.