Rusya ve İran, Soçi Kongresi’nin pratiğe geçirilmesini görüşüyor

Moskova yönetimi, Astana sürecinin ileriye taşınmasını sağlamak için girişimlere başlarken, Kremlin tarafından yapılan açıklamada, “Astana süreci metninin geliştirilmesi çalışmalarının sürdürüldüğü” bildirildi. Rus ve İranlı üst düzey yetkililer arasında, konuya ilişkin olarak sürdürülen görüşmeler sonucunda, Suriye hükümetinin Soçi Kongresi kararlarına dair çekincelerinin giderilmesi üzerinde çalışma başlatma kararı alındı.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, dün, İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Görüşme sonrası ise Rus ve İranlı üst düzey yetkililer yüz yüze görüşmeler yaptı. Konuya ilişkin olarak, Kremlin tarafından yayınlanan açıklamada, Putin ve Ruhani’nin Astana sürecinin geliştirilmesi ve Soçi Kongresi’nin sonuçlarını ele aldığı belirtildi. İki liderin, Astana sürecinin geliştirilmesi konusunda ortak çalışmaların sürdürülmesini vurguladığı ifade edildi. Ancak, diplomatik kaynaklar, Suriye’nin kuzeybatısındaki İdlib bölgesinde yaşanan son gelişmelerin kapsamlı bir ittifaka ulaşılmasını zorunlu kıldığını dile getiriyor.

Rus ve İranlı yetkililerin bu hareketliliği devam ederken, Astana sürecine ev sahipliği yapan Kazakistan, Şubat ayı bitmeden Astana görüşmelerinin yeni turu için çağrı yapılabileceğini bildirdi.

BM çerçevesinde siyasi çözüm

Konuya ilişkin bir açıklama yapan Kazakistan Dışişleri Bakanı Hayrat Abdurrahmanov, “Astana sürecine garantörlük yapan Rusya, İran ve Türkiye’den edindiğimiz bilgiler, garantör ülkelerin, yeni Astana görüşmelerine dair hazırlıkları, daha önce varılan ittifaklara göre düzenliyor. Ancak, Rusya ve İran’ın Soçi Kongresi sonuçları ve kongre sonrası atılacak adımlara yoğunlaştığı görülüyor” dedi. Kremlin tarafından yayınlanan açıklamaya göre ise iki tarafta, Soçi Kongresi sonuçlarının, Birleşmiş Milletler (BM) tarafından alınan Suriye’ye ilişkin 2254 sayılı uluslararası karar çerçevesindeki siyasi çözüm sürecini ileri taşımayı hedeflediğini ve bölgede yeniden istikrarın sağlanmasına büyük katkı sağladığını belirtiyor.

Afrin operasyonu ele alındı

Rus haber ajanslarının İranlı kaynaklara dayanarak geçtiği haberlere göre, İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde, Suriye’de teröre karşı zafer kazanmak ve ülkeye yeniden istikrar getirmek için Rusya, İran ve Türkiye arasındaki işbirliğinin önemine vurgu yaptı. Suriye’nin kuzeyinde devam eden gerginliğin kimsenin işine gelmeyeceğini belirterek, “Bütün ülkelerden Suriye’nin egemenliğine saygı duymasını bekliyoruz. Şam hükümetine dış kaynaklı herhangi bir kararın dayatılmasını kabul etmiyoruz” şeklinde konuştu.

Anayasa komitesindeki temsiliyet oranı

Moskova yönetimine yakın kaynakların, Şarku’l Avsat’a bildirdiğine göre, Tahran ve Moskova arasında gerçekleşen görüşmeler, birinci derecen Soçi Kongresi’ni perçinleyecek yeni Cenevre müzakere turunun hızlandırılmasını amaçlıyor. Başta Anayasa komitesi konusu olmak üzere, Rusya’nın, diğer garantör ülkeler Türkiye ve İran ile anlaşmazlığa düştüğü bazı konuları çözüme kavuşturmaya çabaladığına işaret eden söz konusu kaynaklar, “Taraflar, Soçi’de Anayasa komitesindeki temsiliyet oranına dair anlaşmaya vardı. Şuanda komiteye katılacak isimler üzerinde çalışmalar sürdürülüyor” ifadelerini kullandı.

Kaynaklar, Rusya tarafından sürdürülen diplomatik girişimlerin, Cenevre’de Suriye muhalefetini temsil eden Yüksek Müzakere Kurulu’nun (YMK) BM Suriye Özel Temsilcisi Steffan De Mistura ile yürüttüğü görüşmeler ve Suriye hükümetinin müttefikleriyle gerçekleştirdiği istişarelerle eş zamanlı olarak gerçekleştiğini bildirdi. Kaynaklara göre, Tahran ve Moskova arasındaki görüşmelerin, Soçi Kongresi esnası ve sonrasındaki tavrı Rusya’da tepkilere yol açan Suriye hükümetinin özellikle Cenevre’de gerçekleştirilecek yeni müzakere turu esnasında nasıl durdurulacağı noktasında düğümlendiği bilgisini verdi.

Moskova’nın, çözmeye çalıştığı iki düğüm

Moskova’nın, Cenevre müzakereleri hazırlıkları sürerken iki düğümü çözmeye çalıştığını ifade eden kaynaklar, bu düğümlerin birincisinin Soçi Kongresi ve kongreye dair herhangi bir çekinge olmamasıyla bağlantılı olduğu, ikinci düğümün ise Anayasa komitesinin oluşturulmasında teknik noktalara dair olduğunu kaydetti. Rusya’nın, Soçi Kongresi sonuç bildirgesinin aynen korunması noktasında ısrarlı olduğunu sözlerine ekledi.