Rusya, Lübnan’da adım atacak alan arıyor

Rusya’nın askeri ve siyasi etkisi başta Suriye’de olmak üzere hemen hemen tüm Ortadoğu’da öne çıkıyor. Lübnan’da ise Rusya’nın kültürel işbirliğinin yanı sıra ekonomik ve siyasi alanda kendine ayak basacak yer bulmak için ‘hafif’ bir güç kullandığı görülüyor.

Galina Pavlova, Aley ilçesinin dağlık bölgesindeki küçük bir binada yer alan Lübnan’daki Rus Kültür Merkezi’nde Kiril alfabesini öğretiyor. Öğrencileri söylediklerini tekrarlıyor.

“Privet. Kak dela?” (Merhaba, nasılsın?)

25 yıldır Lübnan’da yaşayan Galina, Rusça öğretiyor. Anadilinin bu ülkedeki 2 baskın dil olan İngilizce ve Fransızca’yla yarışacağını hayal ettiğini söyleyen Galina “Sadece ABD’nin ve Fransa’nın değil, Rusya’nın da Lübnan’da önemli bir ülke olmasını istiyoruz” diyor.

Rusya bu alandaki çalışmalarını genişletmeden önce ilk merkezini 1951’de Beyrut’ta açtı. Son 10 yılda Rus Büyükelçiliği’nin de desteği ve Lübnanlıların girişimi ile çeşitli bölgelerde 9 Rus kültür merkezi faaliyete geçti. Bu merkezlerden 3’ü 2018 yılında açıldı.

Stratejik ve İletişim Araştırmaları Merkezi Direktörü Imad Rezak, AFP’ye verdiği demeçte “Çalışmalar, Ortadoğu’daki Rus varlığını güçlendirme amacıyla genişletildi” dedi.

Rusya’nın Ortadoğu’daki rolünü araştıran Julien Nocetti de “Son aylarda Lübnan’daki işbirliğinde benzeri görülmemiş bir artışa tanık olduk. Lübnan büyük ölçüde Batı bloğuna bağlı. Lübnan, Rusya’nın dünya yönetimini yeniden şekillendirme arzusunun sembolik bir parçası” ifadelerini kullandı.

Moskova sadece Lübnan’daki kültürel etkisini güçlendirmekle kalmadı, aynı zamanda ülke ile olan ekonomik ilişkilerini de geliştirerek 2012’de 423 milyon dolar olan ihracat değerini 2017’de 770 milyona çıkardı. Lübnan tarım ihracatının Rusya pazarlarına girmesini kolaylaştırması ve daha fazla ticaretin teşvik edilmesi için iki ülke arasında, “Yeşil Koridor” adlı bir proje başlatıldı.

2018’de Rus şirketi Novatek, Lübnan karasularında petrol ve gaz aramaları için Fransız Total ve İtalyan ENI şirketleri ile anlaşma imzaladı.

Lübnan Dışişleri Bakanı Cibran Basil, ağustos ayında Moskova’ya yaptığı ziyarette Rus şirketlerine aynı alanda açılabilecek diğer ihalelere katılmaları için çağrıda bulundu.

Rusya’nın Lübnan’daki Fahri Konsolosu Jacques Sarraf, “Rusların Lübnan altyapı geliştirme çalışmalarına katılmasını umuyoruz” dedi.

Geçen nisan ayında düzenlenen Lübnan ekonomisine destek konferansının oturum aralarında onlarca milyon dolarlık uluslararası güvence vaatlerinde bulunuldu. Bununla birlikte bazı özel sektörlerin de katılımıyla yatırımların artması bekleniyor. Rusya’daki bazı özel şirketlerin de yatırım yapacağını ümit ettiğini dile getiren Sarraf, “Rus şirketleri, Suriye’deki yeninden yapılanma faaliyetlerinden önce Lübnan’ın kuzeyinde köklerini salmaya çalışıyor” dedi. Sarraf, Lübnan’ın kuzey ve doğusundaki Suriye sınır bölgelerindeki Lübnan tesislerinin yeniden imara katılma amacıyla Suriye pazarına girmek isteyen şirketler için kilit bir merkez haline geldiğini söyledi. Sarraf’a göre bu süreç, ABD ve Avrupa’nın Rus ve Suriyeli şirketlere uyguladığı yaptırımlar nedeniyle karmaşık görünüyor. Bu nedenle Lübnan bankaları halen Rusya’daki meslektaşlarıyla yaptığı mali paylaşımı düşük tutuyor.

Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgilere göre Rusya, Washington’dan silah ve eğitim alan Lübnan ordusunu destekleme konusunda da yarışa girmiş durumda.

Sarraf’ın açıklamasına göre Rusya, Lübnan ordusuna ekipman ve eğitim desteği vermek için 1 milyar dolarlık bir sözleşme teklifinde bulundu. Ancak Lübnan makamları söz konusu teklifi ‘son anda’ reddetti. Bunun nedeni ise Lübnan’ın 2006 yılından bu yana çeşitli alanlarda 1,7 milyar doları aşan ABD desteğini kaybetme korkusuydu.

Carnegie Ortadoğu Merkezi’nin sivil-asker ilişkileri departmanındaki yardımcı direktörü Aram Nerguizian, Lübnan’ın ABD ile olan ilişkilerinin tehlikede olduğunu işaret ederek şunları söyledi:

“Eğer Lübnan, Rus askeri teçhizatlarını almak için Rus kredisini onaylarsa ya da buna yönelik adım atarsa söz konusu durumun ciddi ve jeopolitik karşılıkları olacak. Belki de bu ABD ile ilişkilerini sonlandıracak.”