Rusya’nın Doğu Guta’yı bölme planı Halep senaryosunun tekrarı mı?

Rusya’nın Şam yakınlarındaki Doğu Guta bölgesine yönelik planı, bölgeyi kuzey ve güney olmak üzere ikiye bölmek. Mısır’ın arabuluculuğu ve Rusya’nın garantörlüğüyle gerçekleştirilmek istenen plan, kuzeydeki Ceyşu’l İslam ile ‘Gerilimi Azaltma Bölgesi’ kapsamında bir barış sağlamak. Buna karşılık Heyetu Tahriru’ş Şam (HTŞ) ve Feylaku’l Rahman’ın bulunduğu güney bölgesinden HTŞ’yi çıkarmak için bombardımanları sürdürmek. Plan, Halep senaryosunun tekrarı olarak görülüyor.

Rusya’nın hava desteğiyle Esed rejiminin Doğu Guta’ya yönelik gerçekleştirdiği operasyon ile Rusya’nın yeşil ışık yakmasıyla Türkiye’nin desteklediği Afrin’e yönelik Zeytin Dali Harekatı arasında bağlantı olması dikkat çekiyor. Aynı zamanda Cenevre’de düzenlenen siyasi çözüm sürecinin yeniden işlerlik kazanması ve Birleşmiş Milletler (BM) Suriye Özel Temsilcisi Steffan De Mistura’nın Soçi Konferansı’nın gereği olarak Anayasa Komitesi oluşturma çalışmaları da ertelenmiş görünüyor.

Operasyonun detayları

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Doğu Guta’nın 18 Mart günü Rusya’da düzenlenecek seçimler öncesi ele geçirilmesi için gerekli bütün askeri imkanların sağlanması talimatını verdi. Bu bağlamda, Doğu Guta’nın kuzey ve güney olarak ikiye bölünmesi kararlaştırıldı. Batılı bir diplomatın verdiği bilgiye göre, Rusya’nın Doğu Guta planı çerçevesinde ‘Kaplan’ lakaplı General Süheyl el-Hasan komutasındaki kuvvetler, bölgenin doğusundaki Neşabiye ve Otaya beldelerinden harekete geçti. Bölgenin batısındaki Hareste beldesi yakınlarında bulunan Askeri Araçlar İdaresi Üssü’nde konuşlu Cumhuriyet Muhafızları Kuvvetleri de batıdan hareket ederek kontrol alanlarını birleştirecek. Ancak yakıp yıkma politikası uygulayan Süheyl el-Hasan komutasındaki kuvvetlerin, hızla ilerlemesine karşın Cumhuriyet Muhafızları Kuvvetleri’nin Ahraru’ş Şam’ın direnişi nedeniyle ilerleme kaydedememesi kafaları karıştırıyor.

Rusya tarafından hayata geçirilmek istenen plan, El Kaide ve DEAŞ gibi örgütler ile bu örgütlere yakın grupları ateşkes kapsamı dışında tutan 2401 sayılı uluslararası karara dayanıyor. Rusya tarafı, Mısırlı subaylarla birlikte geçtiğimiz yıl Kahire’de imzalanan ‘Gerilimi Azaltma Anlaşması’ çerçevesinde Doğu Guta’nın kuzeyindeki Duma beldesini bölgenin kalan kısmından ayırmaya çalışıyor. Duma ve çevresinde Ceyşu’l İslam’a bağlı yaklaşık 8 bin savaşçı bulunuyor.

HTŞ unsurları bölgeden çıkmayı reddediyor

Batılı diplomatın verdiği bilgiye göre, Doğu Guta’nın ikiye bölünmesi halinde bölgenin güney parçasına yönelik farklı bir yöntem uygulayacak olan Rusya, HTŞ, Ahraru’ş Şam ve Feylaku’l Rahman unsurlarına yoğunlaşacak. HTŞ unsurlarının bölgeden çıkarılması çalışmaları Feylaku’l Rahman ile geçtiğimiz Cenevre Konferası’nda varılan uzlaşma ile daha olumlu geçeceği düşünülüyor.

Doğu Guta’da, 270-350 arasında tahmin edilen HTŞ unsurları bulunuyor. Bu sayı bölgede bulunan 8-9 bin kadar muhalif savaşçıya nispetle oldukça az bir sayıyı oluşturuyor. Nusra unsurlarının 2016 yılındaki Halep operasyonu günlerinde Halep’ten çıkmayı reddetmeleri görüşmeleri sonuçsuz bırakmış ve rejim güçlerinin Halep’i ele geçirmesiyle sonuçlanmıştı.