Suriyeli mülteci havaalanında 7 ay nasıl yaşadı?

Suriye’de yedi yıldır devam eden savaş nedeniyle ülkesine dönmek istemeyen ve dönmesi durumunda askere gitmek zorunda kalacağını belirterek 7 aydır mahsur kaldığı Kuala Lumpur Havalimanı’ndaki terminalde konaklayan Suriyeli Hasan el-Kontar, Malezya polisince tutuklandı.

Suriye’nin başkenti Şam’ın güneyindeki Süveyde’da dünyaya gelen 36 yaşındaki Hasan el-Kontar’ın hikayesi, Tom Hanks’ın ünlü “The Terminal” filmine benziyor.

2018 yılının başında, dünya “Kuala Lumpur Havalimanı’nın salonlarından birinde yaşayan, o günden bu yana terminaldeki banklarda ve yerde yatan, havayolu şirketlerinin kendisine verdiği yemekleri yiyen ve havalimanı tuvaletlerinde duş alan Suriyeli genç adama” odaklandı. Gazetelerin manşetlerinde yer alan Kontar’ın hikayesi, 2017 yılında başladı.

Kontar, Birleşik Arap Emirlikleri’nde (BAE) bir sigorta şirketinde çalıştığı esnada Suriye’de savaş patlak verdi. Kontar’dan tamamlamadığı askeri hizmeti yerine getirmesi isteniyordu. Savaşa katılmak istemeyen Kontar, korkarak evine dönmedi. 2017 yılında, Malezya’ya gitmek için yeni bir pasaport alarak, turist vizesi ile üç ay orada kaldı.

Üç ay sonra, Suriye’ye dönmekten korktuğu için yeniden girişimde bulundu ve Türkiye’ye gitmeye çalıştı. Ancak havayolu şirketi onun uçağa binmesini reddetti. Daha sonra, Kamboçya’ya gitmeyi başardı. Ama yine Malezya’ya geri gönderildi.

Bu girişimin ardından Kontar, Kuala Lumpur Havalimanı’ndaki varış salonlarından birinde yaşamaya başladı. Kontar bu dönemde, Ekvador ve Kamboçya’ya siyasi mülteci olarak sığınma hakkı talebinde bulundu. Fakat girişimleri başarılı olmadı. Ardından genç adam evine dönmemek için yeni bir hedef olarak Kanada’ya rotasını çevirdi. Özellikle de orada sığınma prosedürleri hususunda yardımcı olan bir grup gönüllünün desteğini alması bunda en büyük etken oldu.

BBC muhabiri Heather Chen, geçen Nisan ayında Kontar ile tanıştı. Chen’in beraber yolculuğa çıktığı bir arkadaşı, onu en ünlü misafirle tanıştırmak için Kuala Lumpur havaalanına götürdü. Chen kısa bir süreliğine Kontar ile konuşmayı başardı. Chen o gün, Kontar’ın kendisine Suriye pasaportunu gösterdiğini ve pasaportun süresinin Ocak ayında sona ereceğini söylediğini aktardı.

BBC muhabiri Kontar’a, özellikle de pasaportunun geçerliliğinin sona ermesiyle birlikte tutuklanabileceğinden korkup korkmadığını sordu. “Pek çok ülke beni kabul etmiyor, ancak her durumda elimden geleni yapacağım” diyen Kontar’ın tepkisi, şiddetli bir ümitsizliği ve sorunu çözmek için bir yol bulma konusundaki ısrarını yansıtıyordu. Daha sonra Kontar, pasaportunun her durumda fiili olarak geçersiz olacağı gün geldiğinde ne olacağını bilmediğini söyledi.

Kuala Lumpur Havaalanı’ndan sosyal paylaşım siteleri aracılığıyla gönderdiği yazılı ve resimli mesajlarla dünyayı meşgul eden Kontar, en sonunda Malezya polisi tarafından tutuklandı. 7 Mart’tan beri havalimanında yaşayan Kontar’ın ülkesine iade edilmesi için gerekli işlemlerin başladığı kaydedildi.