Suu Kyi, Arakan’ın Ceza Mahkemesi’ne taşınması konusunda endişeli!

Myanmar lideri Aung San Suu Kyi yaptığı açıklamada, Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin (UCM) ülkedeki Müslüman azınlık olan yüz binlerce Arakanlı’nın ‘sınır dışı’ edilmesi hakkında soruşturma açmasından dolayı endişe duyduğunu ifade etti.

Suu Kyi, Facebook hesabı aracılığıyla yaptığı açıklamada, “Yargı yetkisini genişletme talebi, ciddi sonuçlar doğurabilir. Somutlaşmış ilkeler, UCM’nin taraflar adına ve tarafların talebiyle hareket eden bir kuruluş olduğu gerçeğinin önüne geçer” dedi. Kyi, Myanmar’ın UCM’yi kuran Roma Statüsü’ne taraf olmadığını da ifade etti.

Myanmar’ın Nobel Barış Ödüllü lideri Aung San Suu Kyi’nin açıklamaları, geçtiğimiz Pazartesi günü bir UCM savcısının Lahey mahkemesine ‘Rohingyalıların Bangladeş’e göçü konusunda yargı yetkisine sahip olup olmadığına karar verilmesi’ başvurusu üzerine gerçekleşti.

Ağustos 2017’de Myanmar ordusu ve Budist milisler tarafından Müslüman azınlığa yönelik saldırılar, yaklaşık 700 bin Arıkanlı’nın Bangladeş’e göç etmesine neden oldu. Bangladeş daha önceki tarihlerde ülkeye göç eden yaklaşık 300 bin Arakanlı mülteciye ev sahipliği yapmakta. BM tarafından etnik bir temizlik olarak tanımlanan askeri saldırılar sırasında; güvenlik güçleri tarafından tecavüz, yakma ve öldürme eylemleri yürütülmüştü.

Sosyal Refah Bakanı Aye’den kampa ziyaret

Bu bağlamda Myanmar’ın Sosyal Refah Bakanı Win Myat Aye, Bangladeş’te Arıkanlı’ları barındıran bir mülteci kampını ziyaret etti. Söz konusu ziyaret, Myanmar tarafından üst düzeyde gerçekleştirilen ilk ziyaret niteliğinde.

Bangladeş ile mutabık kalınan geri dönüş planının yürürlüğe konulmaması ve Birleşmiş Milletler (BM) tarafından geri dönenlerin güvenliğinin garanti edilmemesine rağmen Bakan, tartışmalı ziyaret sırasında, mültecilerin Myanmar’daki köylerine en yakın süre içerisinde geri dönebileceklerini söyledi.

‘Geri dönüş’ planın ertelenmesi konusunda karşılıklı suçlamalar

Alman Haber Ajansı’nın (DPA) aktardığına göre, Bakan Win Myat, mülteci kampına yönelik ziyareti sonrasında geçtiğimiz Perşembe günü Dakka’da açıklamalarda bulundu. Bangladeş’te yetkililerle görüşen Win Myat, gazetecilere konuşurken, “Karşılaştığımız zorlukların üstesinden gelebiliriz. Mümkün olan en kısa sürede geri dönüş sürecine başlayabileceğimize inanıyorum” dedi. Myanmar, Kasım ayında Bangladeş ile imzalanan ve 750 bin mültecinin yıl sonuna kadar geri gönderilmesini ön gören planı uygulamaya koyma arzusunu defalarca duyurmuştu. Söz konusu planın ertelenmesi konusunda, her iki taraf da birbirlerini suçlamakta.

Öte yandan Sosyal Refah Bakanı Win Myat Aye, Cox’s Bazar yakınlarındaki Kotobalong bölgesinde Arakanlı yetkililerle bir araya geldi. Bu bağlamda bir grup mülteci, bölgeye gelen Sosyal Refah Bakanını protesto etti.

BM: Koşullar, gönüllü geri dönüşe uygun değil

Myanmar, Bangladeş’in sunduğu 8 bin kişilik listede yer alan 600 isim üzerinde mutabık kaldı. Bu çerçevede geçtiğimiz ay, Bangladeşli bir bakan Myanmar’ı mültecilerin köylerine geri gönderilmesi planını engellemekle suçladı. BM’ye bağlı kuruluşlar, herhangi bir sınır dışı etme anlaşmasının, Arakan’ı daha fazla tehlikeye maruz bırakabileceğini belirtti. Kuruluşlar, Arakan’daki mevcut koşulların gönüllü olarak geri dönmelerine izin vermediğini, güvenilir ve onurlu olmadığını vurguladı.

Bu ay Arakan eyaletine ziyarette bulunan BM İnsani Yardımdan Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Ursula Mueller, Myanmar’ın, ‘hareket özgürlüğü, toplumsal uyum, geçim kaynakları ve temel hizmetlere dair kilit konularının’ ele alınması gerektiğine dikkati çekti.

‘Geri dönecekler tekrar göçe zorlanacakları zulümden korkuyor’

Fransız Haber Ajansı’nın (AFP) aktardığına göre, Bangladeş Dışişleri Bakanı Mahmud Ali, her iki tarafın da mültecilerin geri dönüş planını uygulamada kararlı olduğunu vurguladı. Bakan, birçok mültecinin, plan uyarınca köylerine geri dönmeleri halinde, kendilerini tekrardan göç etmeye zorlayacak olan zulümden korktuğunu belirtti.

Duterte’den ‘soykırım’ özürü

Diğer taraftan Filipinler Cumhurbaşkanı Rodrigo Duterte, dün Myanmar lideri Aung San Suu Kyi’den Arakanlı Müslümanların öldürülmesi operasyonlarını ‘soykırım’ olarak nitelemesi dolayısıyla özür diledi.

Reuters’ın haberine göre Duterte, Myanmar’ın iç işlerine müdahale etme niyetinde olmadığını, yalnızca, Batılı ülkelerin eleştirel, ancak eylemsiz olduğunu göstermek amaçlı olduğuna dikkat çekti. Duterte, Çin’deki Boao Asya Forumu’ndan Manila’ya dönerken yaptığı açıklamada, “Bayan Suu Kyi ile konuşacak ve özür dileyeceğim” dedi. Rodrigo Duterte ayrıca, Myanmar’ın eski ismine atıf yaparak, “Avrupalılar, Burma’da birçok insan hakları ihlalinin olduğunu söylüyor ve Burma’ya saldırmaya devam ediyor. Ben de diyorum ki, bu konuda siz ne yapıyorsunuz?” dedi.

Duterte’den Avrupa’ya çağrı

Filipinler Cumhurbaşkanı Rodrigo Duterte, ülkesinin krizin çözümüne yardım etmek için Arakan mültecilerini memnuniyetle karşılamaya hazır olduğunu ifade ederek Avrupa ülkelerine de aynı şeyi yapma çağrısında bulundu.

Rodrigo Duterte, 5 Nisan’da yaptığı açıklamada, Myanmar’daki öldürme operasyonlarını ‘soykırım’ olarak nitelendirmiş, uluslararası toplumu krize çözüm bulmaması dolayısıyla eleştirmişti.Filipinler Cumhurbaşkanı, “Rohingya krizini bile çözemiyorlar. Tabiri caizse orada (Arakan) toplu bir soykırım var. Bu insanlara gerçekten acıyorum. Rohingyalıları ülkemde ağırlamaya hazırım. Evet, bunu yapacağım. Ama onları Avrupa ile paylaşmalıyız” ifadelerini kullanmıştı.