Suudi Arabistan bütçe gelirleri yılın ikinci çeyreğinde yüzde 67 arttı

Riyad/ Şucaa el-Bukmi

Suudi Arabistan bütçe gelirleri 2018 yılının ikinci çeyreğinde, 2017 yılının aynı çeyreğine oranla yüzde 67 oranında artarken, petrol dışı gelirlerde de yüzde 42’lik büyüme gerçekleşti.

Maliye Bakanlığı, 2018 mali yılının ikinci çeyreğine ilişkin devlet bütçesi performansının üç aylık raporunu yayınladı. Hükümetin şeffaflık ve mali açıklığa yönelik verdiği sözü yerine getirdiğini yansıtan raporda, finans yönetimi ve kontrolünün güçlendirildiği bununla birlikte mali denge programının hedeflerine doğru ilerlediğine dair çeşitli göstergeler ve veriler yer aldı.

2018’in ikinci çeyreğinde devlet bütçesi performansının mali göstergeleri, brüt gelirin geçtiğimiz yılın aynı çeyreğinden yüzde 67 oranında bir artış göstererek, 72.9 milyar dolara ulaştığını ortaya koydu. Bununla birlikte veriler, 2018’in ikinci çeyreği petrol dışı gelirlerinde ise, geçen yılın aynı çeyreğine kıyasla yüzde 42’lik büyüme kaydederek, 23.8 milyar dolara yükseldiğini gösterdi.

Petrol gelirlerinde de dünya piyasalarında petrol fiyatlarının iyileşmesiyle 2018 ikinci çeyreğinde artış yaşandı. Buna göre petrol gelirleri ikinci çeyrekte 49 milyar dolar olurken, geçen yılın aynı çeyreğine kıyasla yüzde 82’lik büyüme yaşandı.

İkinci çeyrekte toplam harcamalar geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 34 oranında artarak, 74.9 milyar dolar olurken, ikinci çeyrek açığı 1.9 milyar dolar olarak kaydedildi. Bu yılın başında 118.1 milyar dolar olan kamu borcu ise ikinci çeyrek sonunda 143.1 milyar dolara yükseldi.

Suudi Arabistan’ın genel bütçesinin 2018 yılının ilk yarısına dair mali göstergeler ise, toplam gelirin geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre yüzde 43 artarak, 117.2 milyar dolara ulaştığına işaret etti. İlk yarının toplam harcamaları yıllık yüzde 26 oranında bir artışla 128.4 milyar dolar oldu. İlk yarının sonundaki fiili ödeme oranı, yıl boyunca toplam tahmini bütçenin yaklaşık yüzde 49’unu oluşturuyor. Bununla birlikte fiili ödemek ilk yarıda 11 milyar dolar olarak kaydedildi.

Öte yandan eğitim, sağlık, sosyal gelişim ve belediye hizmetleri gibi sosyo-ekonomik sektörler, ilk yarıda toplam harcamaların yüzde 42’sini oluşturdu.

2018 yılı ikinci çeyreği mali bütçe verilerine ilişkin yorum yapan Suudi Arabistan Maliye Bakanı Muhammed el-Cedan, “Bu yılın ikinci çeyreğine ilişkin açıklanan mali performans rakamları, kamu maliyesinin performansındaki iyileşmenin yanı sıra ekonomik çeşitliliğe ve finansal sürdürülebilirliğe yönelik reformlarımızı ve ekonomik planlarımızı uygulamaya yönelik çabalarımızı yansıtıyor” ifadelerini kullandı.

Bakan Cedan, Maliye Bakanlığı’nın, hükümetin makroekonomisini desteklemeye yönelik politika ve prosedürleri uyumlu hale getirme ve mali denge programının hedeflerini gerçekleştirme çabalarına dair diğer devlet kurumları ile sürekli koordinasyon içinde olduğunu vurguladı. Finansal performanstaki iyileşmenin, aynı zamanda ekonomik performanstaki iyileşmeye de eşlik ettiğini belirten Bakan Cedan, gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYİH), bu yılın ilk çeyreğinde yüzde 1.2 oranında büyüdüğünü ve petrol dışı sektörde kaydedilen büyümenin yüzde 1.6 olduğunu söyledi.

Bu yılın ikinci çeyreğinde, ön ekonomik göstergelerin, özellikle özel tüketimde ekonomik performansta bir iyileşme yaşandığına işaret ettiğine dikkat çeken Maliye Bakanı, nakit alışveriş ve para çekme işlemlerinde dönem boyunca artış yaşandığını ifade etti. Özel sektör yatırımlarla ilgili olarak ise Bakan Cedan, PMI Endeksi’nde ilerleme gösterdiğini ve ikinci çeyrekteki özel kredilerin, 2017 yılının ilk çeyreğinden bu yana ilk kez pozitif büyüme kaydettiğini belirtti. Maliye Bakanı Cedan, “Bu göstergeler, GSYİH’nın ikinci çeyrekte iyileşmenin devam edeceği yönündeki iyimser havanın sürmesine katkıda bulunuyor. Bu durum, gelişmiş petrol ve yatırım harcamalarının yanı sıra küresel petrol piyasalarındaki iyileşme tarafından da desteklendi” şeklinde konuştu.

Bakan Cedan, bütçe performans göstergeleriyle büyük ölçüde uyumlu olan Uluslararası Para Fonu (IMF) raporuna ilişkin memnuniyetini dile getirdi. Cedan bu durumun, mali açığın azaltılmasına katkıda bulunan mali koşullardaki önemli iyileşme, petrol dışı gelirlerin büyümesi, harcama verimliliğinin artırılması, orta vadeli mali çerçevenin güçlendirilmesine ilişkin ilerleme ve 2030 Vizyonu çerçevesindeki reform programlarını uygulamada kaydedilen ilerlemelerin yanında genel kamu mali analizinin geliştirilmesi açısından, Suudi Arabistan’ın ekonomik durumu üzerinde olumlu etkileri olduğunu ve mevcut yıl için daha yüksek büyüme beklentilerine, dolayısıyla olumlu ekonomik beklentilere yol açtığını ifade etti.

Bu gelişmeler, Orta Doğu’nun en büyük ekonomisi olan Suudi Arabistan ekonomisinin, ekonomik çeşitliliğini arttıran ve petrol bağımlılığını azaltan ekonomik reformların etkisiyle bu yılın ilk çeyreğinde olumlu bir büyüme kaydettiği bir dönemde gerçekleşti.

Suudi Arabistan İstatistik Genel Kurumu’na göre, petrol dışı sektörlerin GSYİH’si, bu yılın ilk çeyreğinde yüzde 1.6 oranında bir büyüme kaydederek, daha olumlu büyüme oranlarına ulaştı. Aynı dönemde hükümetin petrol dışı sektörü 2.7’lik büyüme kaydetti.

Öte yandan veriler, Suudi Arabistan GSYİH’sinin bu yılın ilk çeyreğinin sonunda yüzde 1.2 oranında artarak 172.7 milyar dolara yükseldiğini gösterdi. 2017 yılının aynı döneminde GSYİH 170.7 milyar dolardı.

Petrol dışı sektörlerin GSYİH’si, bu yılın ilk çeyreği sonunda geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 1.6 oranında artarak, 98.9 milyar dolara yükseldi.

Petrol sektörünün GSYİH’si ise yılın ilk çeyreğinde yüzde 0.6 oranında artarak 72.8 milyar dolara ulaştı. Bu rakam 2017 yılının aynı döneminde 72.4 milyar dolar olarak kaydedilmişti. Petrol sektörü, bir önceki yılın ilk çeyreğinde, GSYİH’ya yüzde 42.2’lik bir katkı sağladı. Geçtiğimiz yılın aynı döneminde yüzde 42.4’lük bir artış olmuştu.