Trump, Kuzey Kore liderinin görüşme talebini kabul etti

ABD Başkanı Donald Trump, Perşembe sabahı büyük bir siyasi sürprizin altına imzasını atarak ilk kez olarak Kuzey Kore Lideri Kim Jong-un ile yüz yüze görüşmeye hazır olduğunu duyurdu. Söz konusu görüşme; Pyongyang ile Washington arasında, Kuzey Kore’nin nükleer programına ilişkin patlak veren ve aylardır süren siyasi krizin çözülmesine yönelik bir hamle olma özelliği taşıyor. İki liderin görüşmesi halinde bu taraflar arasında 70 yıldır devam eden düşmanlığın ardından bir ABD Başkanı ve Kuzey Kore lideri arasındaki ilk yüz yyüze temas olacak.

Trump, Twitter hesabı üzerinde yaptığı açıklamada “Kim Jong-un, Güney Kore yetkilileri ile yaptığı görüşmede nükleer silahları bırakacağından bahsetti. Kuzey Kore sadece nükleer faaliyetleri dondurmakla kalmayacak, bu süreçte füze denemeleri de yapmayacak” ifadelerini kullandı. ABD Başkanı açıklamasının devamında “Bu atılmış büyük bir adımdır. Ancak Kuzey Kore’ye yönelik yaptırımlar bir anlaşmaya varılana dek devam edecek. Görüşme planı yapıldı” dedi. Güney Kore Ulusal Güvenlik Ofisi (NOS) Başkanı Chung Eui-yong, ABD Başkanı Trump ve aralarında Savunma Bakanı James Mattis, Ulusal Güvenlik Danışmanı Herbert McMaster ve Beyaz Saray Genel Sekreteri John Kelly’in de bulunduğu birçok üst düzey yetkili ile perşembe akşamı görüştü.

Güney Kore Ulusal Güvenlik Ofisi (NOS) Başkanı Chung, Trump ve danışmanlarına Güney Kore’li yetkililer ile Kuzey Kore’li mevkîdaşları arasında geçen görüşmeler hakkında bilgi verdi. Chung, Brifing sonrası Beyaz Saray’da gazetecilere yaptığı açıklamada Kuzey Kore liderinin Donald Trump ile görüşme talebinde bulunduğunu; nükleer silahı bırakma, nükleer silah ve füze tatbikatlarını dondurma sözü verdiğini belirtti. Güney Koreli elçi, Trump’ın Kuzey Kore liderinden gelen görüşme talebini kabul ederek önümüzdeki mayıs ayında bir görüşme gerçekleştirilmesine onay verdiğini aktardı. Beyaz Saray’dan bir yetkili, görüşme yerinin ve zamanının belli olmadığını ancak önümüzdeki iki ay içerisinde yapılacağını ifade etti. Beyaz Saray kaynakları, Trump’ın Pyongyang’a gitmesi veya Kim Jong un’un Washington’a davet etmesi gibi bir sürpriz olmadığı sürece görüşmenin Güney Kore’de ya da Çin’de yapılabileceğini belirtti. Her halükarda bu gelişme, söz konusu görüşmenin yapılmasına yönelik düzenlemelerin hazırlanması için Washington ve Pyongyang arasında üst düzey heyet trafiği olacağına işaret ediyor. Beyaz Saray, söz konusu görüşmenin Trump’ın Kuzey Kore’ye uyguladığı tavizsiz politikanın sonucunda gerçekleşeceğini, ABD Başkanı’nın sert konuşmalarının Pyongyang yönetimini çıkmaza soktuğunu ve onları görüşme yapılması talebine ittiğini düşünüyor.

Beyaz Saray’dan perşembe günü geç saatlerde yapılan açıklamada Trump’ın Japonya Başbakanı Şinzo Abe ile görüştüğü ve ikilinin, nükleer silahları bırakması ve nükleer füzelerin geliştirilmesi konusunda geri dönüşü olmayacak, uygulanabilir ve nihai bir sona ulaştıracak gerçekçi icraatlar gerçekleştirene kadar Pyongyang’a yönelik yaptırımların sürdürülmesi üzerinde anlaştıkları belirtildi.

Trump yaptığı bir açıklamada uygun koşullarda Kuzey Kore lideri ile görüşmeye hazır olduğunu açıklamış, vaktin henüz bu gibi görüşmeler için uygun olmadığını söylemişti. Trump’ın bu açıklaması çok büyük bir sürpriz olmuştu. Öyle ki aylar önce ABD Başkanı Trump ile Kuzey Kore lideri Kim Jong-un, Pyongyang’ın nükleer ve füze programı hakkında birçok kez atışmış, ikili birbirleri hakkında sert açıklamalar yapmış ve suçlamalarda bulunmuşlardı. Pyongyang yönetimi, BM Güvenlik Konseyi’nin kararları ve Washington’un kendilerine ekonomik yaptırımlar uygulayacağı yönündeki baskılara kafa tutmuştu.Kuzey Kore’nin bu tutumu, BMGK’nın Pyongyang’a yönelik sert ekonomik yaptırım kararları almasına sebep olmuştu.

Trump yaptığı açıklamalarda Kuzey Kore lideri ile dalga geçerek, onu “manyak” olarak nitelendirmiş ve onun füzelerin küçük adamı olduğunu söylemişti. ABD Başkanı geçen eylül ayında BM’de yaptığı konuşmada ülkkesine saldırmayı sürdürmesi durumunda Kuzey Kore’yi tamamıyla yok etme tehdidinde bulunmuştu. Bu tehditlere cevap veren Kuzey Kore lideri Kim Jong-un, Trump’ın aklının kıt olduğunu söylemişti. Uluslararası toplumda, söz konusu karşılıklı suçlamalar nedeneiyle bir dünya savaşı çıkacağı konusundaki endişeler artmıştı.

Geçen ay Seul’ de düzenlenen ve ABD Başkanı Donald Trump’ın temsilcisi Mike Pence’in açılış törenine, kızı ve danışmanı olan Ivanka Trump’In da kapanış törenine katıldığı Kış Olimpiyat Oyunları’nın ardından yapılan karşılıklı açıklamalarda şiddetli dil yerini yumuşak söyleme bıraktı.

Senatör Lindsey Graham, Twitter üzerinde yaptığı bir paylaşımda “Trump’ın Kuzey Kore konusundaki sağlam duruşu, onlarca seneden sonra tehditlerin barışçıl bir yolla çözülmesi konusundaki en büyük umudu vermiştir” dedi. Kuzey Kore’ye uyarıda bulunan Graham “Kim Jong-un’a yapılacak uyarım şudur ki yapabileceğin en kötü hareket Başkan Trump ile gerçekleşecek görüşmede hileye ve oyuna başvurmandır. Bunu yaparsan bu senin ve senin yönetiminin sonu olur” dedi.
Analistler, Trump ve Kim Jong-un arasında yapılması planlanan görüşmenin ocak 2017’de Başkanlık koltuğuna oturan Trump’ın dış siyasetinde oynayacağı en büyük kumar olduğu görüşünü belirterek birçok soruyu da gündeme getirdiler:

Toplantı gerçekleştiği zaman sonuç ne olacak? Trump, Kuzey Kore’yi nükleer silah programlarını tamamen bitirmesi yerine sadece dondurması konusunda ikna edebilecek mi? Trump, Kuzey Kore’nin ABD’nin Güney Kore ile her sene gerçekleştirdiği Askeri Tatbikatları durdurması yönünde sürekli olarak yaptığı talepleri kabul edecek mi? ABD güçlerinin Kore Yarımadası’ndan çekilmesi talebine cevap verebilecek mi? Eğer toplantı başarısız olursa ne olacak? Görüşme sadece Kuzey Kore karşısında vakit kazanmayı hedefleyen zor ve uzun bir operasyon çerçevesinde atılan bir adımdan mı ibaret?

Analistlerin bir kısmı da Trump’ın Kim Jong-un’dan gelen görüşme talebini kabul etmesinin, önümüzdeki kasım ayında ABD’de yapılacak ara seçimler öncesinde dış siyasetinin karşılaştığı en zor sorunlardan birinde büyük bir başarı gerçekleştirmek istemesinden kaynakladığını düşünüyor. Diğer taraftan görünen o ki Kuzey Kore lideri, uygulanan son yaptırımlardan sonra ülke ekonomisini kurtarma peşinde. Bu sebeple iyi bir anlaşmaya varılması iki liderin de kazanması demek. Söz konusu görüşmenin Güney Kore Devlet Başkanı Moon Jae-in ile Kuzey Kore lideri arasında önümüzdeki nisan ayında yapılması planlanan toplantıdan kısa bir süre sonra yapılacağı düşünülüyor. Analistler, Kuzey Kore’nin uluslararası arenadaki yalnızlığını gidermek için Çin, Rusya ve Japonya ile önümüzdeki süreçte belirli zirveler gerçekleştirmek için çalışabileceği görüşünde.

ABD Başkanı Donald Trump’ın yardımcıları ise konuyla ilgili çok fazla iyimser davranmayarak uyarılarda bulunuyor. Kuzey Kore’nin tarihine işaretle Pyongyang’ın uluslararası anlaşmaları ihlal ettiğine, daha önceki ABD yönetimlerinin kendileriyle kurduğu diplomatik yollarla nükleer silahsızlanma konusunda harcadığı çabaları boşa çıkarttığına dikkat çekiyorlar. Daha önce ABD’nin NATO elçisi olarak görev yapan Nicholas Burns, Trump’ın Çin ile çalışmasının yanında askeri tehditlerinin de bu tarihi görüşmeyi mümkün kıldığını belirtti. Burns “Trump yönetimi yaptırımların uygulanması ve en güçlü yaptırım kararlarının BM’den çıkartılması konusunda başarılı oldu. Bunun yanında Trump Çin’e de etki etti. Öyle ki Çinliler geçen yıl, önceki yıllara kıyasla daha fazla çaba gösterdi” ifadelerini kullandı. “Trump’ın ve Kim Jong-un’un diplomasiye yönelmesi olumlu bir gelişme çünkü biz Kuzey Kore ile bir savaşa girmeye doğru gidiyorduk” dedi. Halihazırda Harvard Üniversitesi’nde hoca olarak çalışan Burns, Trump yönetiminden yapılacak muhtemel görüşme sırasında dikkatli ve temkinli olmalarını, Kuzey Kore’nin isteklerinin azaltılabilmesi ve en aza indirgenmesi için net hedefler belirlemelerini istedi. Burns son olarak “Kim Jong-un belirli tavizler vermeye hazır olmayabilir. Sadece meşruiyet ve uluslararası alanda kabul görmeye çalışabilir” dedi. Trump’ın Kuzey Kore liderinin kendisiyle görüşme talebini kabul ettiği haberinin yayılmasının hemen ardından Rusya ve Çin, Washington ve Pyongyang arasında olumlu gelişmeler olduğuna işaret ederek haberleri memnuniyetle karşılamıştı.

Çin gelişmelerden memnun

Pekin yönetimi cuma günü yaptığı açıklamada Donald Trump’ın Kuzey Kore lideri Kim Jong-un ile görüşmeye hazır olduğunu duyurmasından sonra ABD ve Kuzey Kore’den gelen olumlu sinyalleri memnuniyetle karşılamıştı. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Gıng Şuang dün yaptığı açıklamada “ABD’nin ve Kuzey Kore’nin attığı son adımdan büyük memnuniyet duyduk” dedi. Kore gerginliğinin çözüm konusunda doğru yönde ilerlemeye devam ettiğini belirten Şuang, Pekin’in sorunların diyalog yoluyla çözülmesini desteklediğini söyledi. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü son olarak, Kore sorununda barışçıl bir çözüme varılması için “Taraflardan siyasi cesaretlerini ortaya koyarak diplomatik kararlar alabileceklerini umuyoruz” ifadesini kullandı.

Tillerson: Görüşme kararını Trump bizzat kendisi aldı

ABD Dışişleri Başkanı Rex Tillerson dün yaptığı açıklamada Donald Trump’ın Kuzey Kore lideri Kim Jong-un ile görüşme kararını kendisinin aldığını ancak görüşmelerin ayarlanması için birkaç haftaya ihtiyaç olunduğunu söyledi. Tillerson, Cibuti’ye gerçekleştirdiği ziyaret sırasında gazetecilere yaptığı açıklamada “Başkan bu kararı kendisi aldı. Daha önceden kendisiyle aldığı karar konusunda faydalı bir görüşme gerçekleştirdik” dedi. Tillerson açıklamasının devamında “Trump kısa bir süre önce görüşmelere açık olduğunu, şartlar uygun olduğundaKim Jong-un ile görüşmek istediğini söyledi. Başkan’ın görüşme vaktinin geldiğini düşündüğüne inanıyorum” İfadelerini kullandı. ABD’nin Güney Kore’den gelen heyetle yaptığı görüşmeler sırasında Kuzey Kore lideri Kim’in duruşu karşısında çok şaşırdığını belirten Tillerson, bunun Kim Jong-un’un görüşmelere hazır olup olmamasının ötesinde görüşme yapılmasında istekli olduğunu gösteren en güçlü delil olduğunu belirtti.

Moskova: Doğru yönde atılmış bir adım

Moskova dün, ABD Başkanı Donald Trump ve Kuzey Kore Başkanı Kim Jong-un’un önümüzdeki mayıs ayında görüşme yapılması konusunda anlaşmaya varmalarına olumlu baktıklarını belirtti. Russia Today kanalının aktardığına göre Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, dün yaptığı açıklamada Trump’ın Kim ile görüşmesinin doğru yönde atılmış bir adım olduğunu, Kore Yarımadası’nda durumlun normale dönmesi için gerçekleştirilmesi gerektiğini belirtti. Lavrov, görüşmenin iki lider arasındaki sorunların tamamına yönelik bir çözüm yolu açmasını gerektiğini belirtirken söz konusu buluşmanın sadece görüşmeden ibaret olmaması gerektiğini kaydetti.