Trump’ın diyalog çağrısından sonra Tahran’da karışıklık

Londra: Adil es-Salimi

ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ile her zaman ve ön koşulsuz olarak görüşmeye hazırım açıklamasından sonra İran’dan çelişkili ve çatlak sesler gelmeye devam ediyor. İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, ABD’nin nükleer anlaşmadan çekilmesini yasadışı olduğunu belirterek, topu Avrupa sahasına attı. İran Devrim Muhafızları Komutanı Muhammed Ali Caferi, İran halkının ABD’yle görüşmelere izin vermeyeceğini söyledi.

ABD’ye resmi ziyarette bulunan İtalya Başbakanı Giuseppe Conte ile Beyaz Saray’da basın toplantısı düzenleyen Trump, İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ile görüşebileceğini belirtmişti.

Ruhani: ABD’nin nükleer anlaşmadan çekilmesi yasadışı ve top artık Avrupa sahasında

Washington ve Tahran’ın, nükleer anlaşma konusundaki çekişmesi devam ederken, İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani resmi web sitesi aracılığıyla yaptığı açıklamada, ABD’nin nükleer anlaşmadan tek taraflı çekilmesini ‘yasadışı’ olarak nitelendirdi. Ruhani, Tahran ile ilişkilerin sürdürülmesi açısından topun Avrupa sahasında olduğunu söyledi.

Hasan Ruhani, “İran İslam Cumhuriyeti, bölgede asla gerilim yaratmaya çalışmadı. Küresel su yollarında bir sorun oluşmasını istemiyoruz ancak petrol ihracatındaki haklarımızdan da hiçbir zaman kolayca vazgeçmeyeceğiz” ifadelerini kullandı.

Ruhani’nin danışmanı Hamid Ebuturabi, Twitter üzerinden yaptığı açıklamada, “Büyük İran milletine saygı, düşmanlığın azaltılması ve ABD’nin nükleer anlaşmaya geri dönmesi. Bunlar mevcut pürüzlerin aşılmasını sağlayacaktır” şeklinde konuşarak İran’ın şartlarını sundu.

İran Devrim Muhafızları Komutanı Muhammed Ali Caferi, İran halkının ABD’yle görüşmelere izin vermeyeceğini belirtti.
ABD Başkanı Donald Trump’ın “ön şart olmaksızın İran’la görüşebileceği” yönündeki açıklamalarına tepki gösteren Caferi, yazılı açıklamasında, “İran halkı, büyük şeytanla (ABD) görüşmeye izin vermeyecektir.” ifadelerini kullandı.

Trump’a hitaben kaleme aldığı mektubunda Caferi, İran’ın Kuzey Kore gibi Trump’ın görüşme talebini kabul etmeyeceğini ifade etti.
Caferi, İran halkının ABD’nin yaptırımlarına dayanabileceğini kaydetti.

“ABD’yle görüşmemek İran halkının çıkarına değil”

Ülkenin önde gelen akademisyenlerinden siyaset bilimci Prof. Dr. Sadık Zibakelam, Twitter hesabından yaptığı paylaşımda, ABD’yle görüşmemenin İran halkının çıkarına olmadığını savunmuş, halkın çoğunluğunun ABD’yle görüşmeyi reddetme politikasını kabul etmediğini öne sürmüştü.
Zibakelam, “Keşke İran meclisi ABD’yle görüşme konusunda halkın görüşünü almak için anket düzenleseydi de halkın yüzde kaçının Tahran yönetimiyle aynı düşündüğü belli olsaydı.” ifadelerini kullanmıştı.

Mutahhari: ABD ile müzakere aşağılayıcı olacak

İran haber ajansı IRNA’da yer alan habere göre, Meclis Başkan Yardımcısı Ali Mutahhari, “Trump nükleer anlaşmadan çekilmeseydi ve İran’a yaptırım uygulamasaydı, ABD ile müzakerelerde sorun olmazdı. Ancak Amerikalılarla müzakere etmek şimdi aşağılayıcı olacak” şeklinde durum tespitinde bulundu.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Behram Kasımı ise, ABD’nin İran’a karşı düşmanca davranışı nedeniyle İran’dan müzakere talebinde bulunan Washington yönetimi ile diyalog olasılığının asla bulunmadığını söyledi

İran Trump’a güvenmiyor

İran İçişleri Bakanı Abdurrıza Rahmani Fazli, ABD’nin nükleer anlaşmadan tek taraflı çekilmesinin Washington’a karşı güvensizliğin kanıtı olduğunu söyledi.
Başkent Tahran’da düzenlenen bir etkinlikte konuşan Rahmani Fazli, ABD Başkanı Donald Trump’ın ön şartsız görüşme açıklamasına değindi.
ABD yönetiminin güvenilmez olduğunu belirten İranlı bakan, “Nükleer anlaşmadan tek taraflı ayrılan bir ülkeye nasıl güvenilir.” ifadesini kullandı.
ABD tarafından çelişkili açıklamalar geldiğini dile getiren Rahmani Fazli, “Bir taraftan yeni yükümlülükleri kabul etmesi için İran’a baskı uygulanmalı diyorlar diğer taraftan ön koşulsuz müzakereden söz ediyorlar.” dedi.

“Trump’ın önerilerine değer vermememiz doğal”

Öte yandan Dış İlişkiler Stratejik Konseyi Başkanı Kemal Harrazi de Trump’ın teklifine Tahran’da değer verilmediğini belirtti.
Harrazi, şunları söyledi:

“ABD ile müzakerelerden edindiğimiz acı tecrübeler ve Amerikalı siyasetçilerin devamlı olarak nükleer anlaşmayı ihlal etmesi göz önüne alındığında Trump’ın önerilerine değer vermememiz doğal.”

Trump’ın her şeyden önce nükleer anlaşmadan çekilmesini telafi etmesi gerektiğini vurgulayan Harrazi, müzakere şartlarının oluşabilmesi için ABD yönetiminin uluslararası hukuka ve önceki başkanların yükümlülüklerine uyacağını göstermesi gerektiğini sözlerine ekledi.

İran’dan ABD’ye “kırmızı hat” önerisi

İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı Haşmetullah Felahetpişe, ABD Başkanı Trump’ın Tahran’la müzakere çağrısına olumlu baktıklarını belirterek, iki ülke arasında “kırmızı hat” kurulmasını önerdi.

ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’la ön koşulsuz görüşme çağrısını değerlendiren Felahetpişe, “ABD ile İran arasındaki müzakereler tabu haline dönüşmemelidir.” dedi.
İki ülke arasındaki anlaşmazlıktan üçüncü ülkelerin faydalandığını savunan Felahetpişe, “İki taraf arasında kırmızı hat kurulana kadar Tahran ve Washington’un çıkarları diğerlerinin oyuncağı haline gelecek.” diye konuştu.

Felahetpişe, Tahran ve Washington arasında tarihi güvensizlik nedeniyle diplomasinin işlemediğini hatırlatarak, şunları söyledi, “İlginçtir ki iki güç arasındaki diplomasiye İranlılar veya Amerikalılardan çok bölgedeki gerici rejimler ve siyonistler taş koymuştur.”

ABD’ye resmi ziyarette bulunan İtalya Başbakanı Giuseppe Conte ile Beyaz Saray’da basın toplantısı düzenleyen Trump, İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ile görüşebileceğini belirtmişti.