Türkiye’den ‘s-400 füze sistemleri anlaşması’na tepki gösteren ülkelere cevap

Türkiye Genelkurmay Başkanı Orgeneral Hulusi Akar, Arnavutluk’un başkenti Tiran’da düzenlenen NATO Askeri Komitesi Genelkurmay Başkanları Toplantısı’na katıldı. Akar, toplantı süresince s-400 füze savunma sistemi için zirvedeki mevkidaşları ile bir araya geldi. Başta NATO ve ABD olmak üzere batılı ülkelerin Türkiye-Rusya arasında imzalanan s-400 anlaşmasına tepkilerin gelmesi üzerine, Ankara, başka ülkelerin kendi içişlerine karışma hakkı olmadığını belirtmişti.

Washington, ABD ve diğer başka NATO üyeleri, bu sistemin NATO sistemleriyle uyumlu olmayacağı ve bunun da pratikte bazı sıkıntıları beraberinde getirebileceği endişesiyle anlaşmaya karşı çıkıyor. Ankara ise bu endişelerin yersiz olduğunu, yeni sistemi NATO sistemleriyle bütünleştirmeyeceklerini ve bu yönde bir taleplerinin de olmadığını kaydetti.

Erdoğan’dan s-400 karşı çıkan ülkelere eleştiri

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, canlı yayına katıldığı bir televizyon programında, kendilerinin s-400 füze savunma sistemi almaya kalkıştıklarında Batılı ülkelerin gösterdiği memnuniyetsizliği zamanında bir NATO üyesi olan Yunanistan’ın Rusya’dan s-300 alırken neden göstermediklerini sordu. Ülkesinin birçok defa NATO’dan bu konuyla ilgili taleplerde bulunduğunu fakat yanıt alamadıklarını belirten Erdoğan, Türkiye’nin hava savunması noktasında tedbir almaya hakkı olduğunu söyledi.

“Türkiye istedği kişiyle istediği anlaşmayı yapar”

Erdoğan, “Türkiye istediği kişiyle istediği zaman anlaşma yapar, bunun için kimseden izin alacak da değil. Bu konuyla ilgili benim Sayın Putin ile yaptığım görüşmeler, ortak üretimi de başarmak adına” dedi.

Erdoğan konuşmasının devamında, “Bugün bizim s-400 almamıza karşı çıkanlar, Suriye Demokratik Güçleri’ne (SDG) 3 bin tır bedava silah gönderiyorlar” diyerek, Suriye’nin İdlib kenti konusunda Rusya görüşmelerin sürdüğünü ifade etti.

AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Parti Sözcüsü Mahir Ünal yaptığı açıklamada, “Bu çalışmanın bizim NATO müttefiki olmamıza dönük bir tehdit olarak görülmesinden açıkçası rahatsızız” dedi.

Türkiye’nin Rusya’dan S-400 füze savunma sistemleri alacak olması, Rus çevrelerinde acaba sistemin kopyalanması söz konusu olur mu diye korkulara yol açtı. Ancak Rusya Dışişleri’nden yapılan açıklamada, S-400’lerin teknik pasaportunun Rusya Savunma Bakanlığı’nın kontrolünde olduğunu ve ‘sırların’ ele geçirilmesinin mümkün olmadığını belirtildi.

New York Times Gazetesi’nin yayınladığı makalede, bu anlaşmanın son zamanlardaki Rusya-Türkiye arasındaki yakınlaşmanın ardından geldiği ifade edildi. Brüksel ve Washington’un yaşanan gelişmelerden endişe duyması gerektiği kaydedildi. Yetkililerin Türkiye’yi -Nato üyesi ve Avrupa Birliğine aday bir ülke- Rusya etkisinde kalmaması için çabaladığı vurgulandı.

Gazete, Erdoğan’ın yaklaşık 2,5 milyar dolar ödeyeceği anlaşmanın sonucunda toplamda 1+1 sistemine göre sevkiyat yapılacağını kaydetti. Anlaşmanın hem ABD hem de batılı ülkeler ile Türkiye arasında bozulan ilişkilerin ardından geldiğini belirtti. Hatta Almanya Başbakanı Merkel, Türkiye’yi AB ülkelerinin güvenliğini tehdit eden ülkeler listesine eklemeyi gündeme getirmişti. Buna paralel olarak, Türkiye’ye yönelik baskılarını sürdüren Almanya Başbakanı Merkel, Türkiye ile AB arasındaki müzakerelerin kesilmesi veya askıya alınmasının kamuoyu önünde tartışmanın faydalı olmadığını söylemişti.

Merkel ve Fransa Başbakanı Edouard Philippe, yaptıkları görüşmenin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında gazetecilerin sorularını yanıtladı. Bir gazetecinin Türkiye-AB müzakerelerinin askıya alınıp alınmayacağı konusundaki soruya Merkel, “Biz öncelikle Türkiye konusunu bir sonraki Avrupa Konseyi’nin gündemine alınması önerisinde bulunduk” dedi. Fransa Başbakanı Philippe de, “Bu konuda sayın başbakanın söylediğinin tümüne katılıyorum” dedi.

Almanya Dışişleri Bakanı Sigmar Gabriel, Brexit sonrası İngiltere ile oluşan işbirliği modelinin Türkiye için de örnek olabileceğini söyledi.

15 Temmuz başarısız darbe girişiminden bu yana Ankara-Berlin hattı arasında ipler gerilmiş durumda. Ankara, Berlin’i darbecileri teslim etmemekle ve onları barındırmakla suçluyor. Son gelişmelerde Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Almanya’da oy verilmesini istemediği partileri zikredince iki ülke arasındaki gerginlik daha da tırmanmıştı.

Fransız gazetecinin serbest bırakılması

Öte yandan, Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Yves Drian’ın Ankara ziyareti sonrası, ağustos ayında Habur Sınır Kapısı üzerinden Türkiye’ye giriş yaptıktan sonra gözaltına alınan Fransız gazeteci Loup Bureau serbest bırakılmıştı. Fransa Başkanı Emanul Macron yapılan tahliye işlemini memnuniyetle karşıladı.

Macron, 27 Ağustos tarihinde tutuklu gazetecinin serbest bırakılması için Erdoğan ile telefonda görüşmüştü.