“UNRWA’ya sürekli bir mali destek sağlanmalı”

Arap Dışişleri Bakanları, Birleşmiş Milletler Yakındoğu Filistin Mültecilerine Yardım Ajansı’na (UNRWA) yönelik desteği baltalama ve hizmetlerinin azaltılması konusunda uyarıda bulundu. Bakanlar, ajansın görevlerini devam ettirebilmesi için sürekli bir mali desteğin sağlanmasına dair siyasi bir hareketlilik gerektiğini vurguladı.

Arap Dışişleri Bakanları, ABD’nin UNRWA’ya mali yardımları tamamen durdurma konusunu tartışmak üzere Arap Birliği genel merkezinde 11 Eylül’de düzenlenen oturum sonrası bir bildiri yayınladı. Bildiride, Filistinli mültecilerin yaşamsal ve insani ihtiyaçlarının ele alınmasında UNRWA’nın rolünü oynamaya devam etme gerekliliğine dikkat çekildi.

Bakanlar, “UNRWA, siyasi, hukuki ve ahlaki bir sorumluluk olarak Birleşmiş Milletler (BM) uyarınca ortaya koyulan 5 faaliyet alanında 5 milyondan fazla Filistinli mülteciye yönelik hizmetini sürdürüyor” ifadelerini kullandı. Aynı şekilde, “UNRWA’nın korunması; mültecilerin onurlu bir şekilde yaşama haklarına saygı duyulması ve 550 binden fazla mülteci çocuğun okula gidebilmesi anlamına geliyor. Uluslararası açıdan, Filistinli mülteci meselesinin ‘194 sayılı karar’ ve ‘mültecilerin geri dönme ve tazmin edilme hakkını güvence altına alan Arap Barış İnisiyatifi’ de dahil olmak üzere, uluslararası meşruiyet kararları temelinde çözülen nihai statü sorunlarından biridir” denildi.

Dışişleri Bakanları, Bakanlar düzeyindeki 150. oturum toplantılarında, “meselenin, ajans desteğiyle 15 Mart 2018 tarihinde İtalya’nın başkenti Roma’da düzenlenen Olağanüstü Bakanlar Konferansı sonuçlarına dayalı olarak gerekli adımları atmak amacıyla İsveç, Almanya, Japonya ve Avrupa Birliği (AB) ile işbirliği, Mısır ve Filistin ile koordinasyon içerisinde UNRWA’nın mevcut Danışma Komisyonu Başkanlığı (Türkiye) liderliğinde, Ürdün tarafından çağrı yapılan uluslararası bir toplantıda görüşülmesine” karar verdi.

Bakanlar, ajansın çalışmalarını desteleyen uluslararası çabalara dair takdirlerini dile getirirken, bu yıl UNRWA’ya mali destek sağlayan tüm ülkelere de teşekkür etti. “Ek finansman olarak yaklaşık 200 milyon dolarlık bir tahsilat” yapıldığına dikkat çekilen toplantıda, 417 milyon dolarlık mali açığın, 217 milyon dolara indirildiği, bu durumun da Filistin’de okulların açılmasına ve hizmetlerin devamlılığına olanak tanıdığını vurguladı.

Okulların açılmasının, “UNRWA’nın faaliyetlerine yönelik desteğine dair dünyanın gönderdiği net bir mesaj” olduğunu söyleyen Dışişleri Bakanları, ABD’nin UNRWA’ya desteğini durdurma kararına ilişkin üzüntülerini dile getirdi. Bakanlar, mali açığın tehlikesi konusunda da uyarıda bulunurken, mültecilerin insani koşullarının daha da kötüleşeceğini vurguladı.

UNRWA Genel Komiseri Pierre Krahenbühl, 11 Eylül’de düzenlenen oturum sırasında, mevcut durum ve iş ihtiyaçlarına değinirken, mali krizin, Filistinli mültecilere sağlanan hizmetlere yansımaları hakkında konuştu.

Aynı şekilde Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Adil el-Cubeyr, oturumun ardından “Araplar, UNRWA’dan vazgeçmeyecek” dedi. Ajansın maruz kaldığı krizin üstesinden gelineceğini söyleyen el-Cubeyr, “Filistin meselesi, başkenti Doğu Kudüs olan 1967 sınırlarına dayalı bağımsız bir Filistin Devleti kurulmasını amaçlayan Arap Barış İnisiyatifi ve uluslararası meşru kararlara dayalı olarak Filistin halkının meşru haklarını elde etmeleri için çabalayan Suudi Arabistan’ın en büyük önceliği ve endişesidir” dedi. Kudüs şehrinin tarihi ve hukuki statüsüne zarar verecek her türlü eylemi reddettiklerini söyleyen el-Cubeyr, Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdulaziz’in Arap Birliği’nin 29. genel oturumuna “Kudüs Zirvesi” ismini vermesinin “kardeş Filistin halkına verilen önemin de bir çevirisi olduğunu” vurguladı.

Adil el-Cubeyr, Filistin meselesinin Arap milleti açısından merkezi bir öneme sahip olduğunu söyleyerek, UNRWA’nın ve yaşamsal rolünü sürdürme çabalarının destekleneceğini ifade etti.

Öte yandan Ürdün Dışişleri Bakanı Eymen Safadi, “UNRWA’nın korunması, Filistinli mültecilerin ihtiyaçlarını karşılayan önemli rolünün sürdürülmesi ve ajansın mali açığını ele almak üzere uzun vadeli planların ortaya koyulması” gerektiğini vurguladı.

UNRWA’nın korunmasının ve rolünün, 5 milyondan fazla Filistinli mülteciye karşı hukuki, siyasi ve ahlaki bir sorumluluk olduğunu söyleyen Safadi, “Ajansın korunması, mültecilerin onurlu yaşama haklarını, 560 binden fazla Filistinli çocuğun eğitim hakkını ve diğer milyonlarca insanın sağlık ve gıda hizmeti haklarını korumak demektir” dedi.

Ürdün Dışişleri Bakanı, “Ürdün; İsveç, Almanya, Japonya ve Avrupa Birliği (AB) ile işbirliği ve Mısır- Filistin ile koordinasyon içerisinde UNRWA’nın mevcut Danışma Komisyonu Başkanlığı (Türkiye) liderliğinde, ajansa daha fazla destek arayışı kapsamında, bu ayın sonunda BM Genel Kurulu’nda bir toplantı düzenleyecek. Toplantıda, UNRWA’ya siyasi destek ve bütçe açığını kapatmak üzere ek yardım sağlamanın yanı sıra, gelecek yıllarda bir mali plana ve etkili bir çalışma metoduna göre destek sağlama yolları tartışılacak” ifadelerini kullandı.

Diğer taraftan Kuveyt Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Şeyh Sabah Halid el-Hamed el-Sabah, “UNRWA’nın fonlarının görüşülmesi için özel bir komitenin kurulması ve ilgili taraflarla fon sağlamaya nasıl devam edileceğine dair koordinasyon sağlamak üzere bir direktörün atanması” çağrısında bulundu. Kuveytli yetkili, “Ajansa desteği artırmak için yapabileceğimiz her şeyi yapacağız. Ancak uluslararası toplum da kendi sorumluluğunu üstlenmeli ve sürdürülebilir bir çözüm aramalıdır” şeklinde konuştu.

Filistin Dışişleri Bakanı Riyad el-Maliki ise, Donald Trump tarafından yönetilen ABD yönetimini, “kendi kaderlerini kendileri belirleme, 1948 yılında yerlerinden edilen mültecilerin evlerine dönüş hakları ve başkenti Kudüs olan bağımsız bir Filistin Devleti kurma hakları başta olmak üzere, Filistin halkının temel haklarını baltalayarak, Filistin davasının içeriğini ve ahlaki esaslarını boşaltmaya çalışmakla” suçladı.

Riyad el-Maliki, “ABD yönetimi, duyurduğu Yüzyılın Anlaşması’nı yürürlüğe koymak için Filistin halkının haklarına ve uluslararası yasalara saldırmaya başladı. Washington’daki FKÖ bürosunu kapatarak Filistin halkının siyasi temsilini hedef aldı. Daha önceleri de (İsrail’e ait) yerleşim birimlerinin cezalandırılmasını, iki devletli çözümü ve sorunu 1967 sınırlarında çözmeyi reddetti. Ayrıca Kudüs’ü İsrail’in başkenti olarak kabul etti ve ABD büyükelçiliğini oraya taşıdı” ifadelerini kullandı.

Mısır Dışişleri Bakanı Sami Şükri de UNRWA hakkındaki özel oturumda yaptığı konuşmada, “ajansın maruz kaldığı bu krizin her yıl yaşanmasını önlemek için orta ve uzun vadeli bir eylem planı ortaya koyma” gerekliliğine dikkati çekti.

Şükri, UNRWA’yı zayıflatmanın “bölgedeki radikalizmi ve istikrarsızlığı körükleyeceği” uyarısında bulundu. Sameh Şükri, “BM Genel Kurulu’nun yeni dönemi yaklaşırken, aynı temelde devam etmesi gereken UNRWA’nın görev süresinin azaltılmamasına vurgu yapılmalıdır” dedi.