Usame bin Ladin belgeleri, İran’ın El Kaide ile olan gizli ilişkilerini açığa çıkardı

ABD Merkezi Haber Alma Teşkilatı’nın (CIA), 2011’de ABD Deniz Kuvvetleri tarafından El-Kaide lideri Usame bin Ladin’in evine yapılan baskında ele geçirilen 470 bine yakın dosyayı kamuoyu ile paylaşması, El Kaide örgütüne dair yeni bir ışık tuttu.

Belgeler, El Kaide örgütünün İran’la olan ilişkisinde önemli bir yönünü de ortaya çıkardı. Gizliliği kaldırılmadan önce belgelere ulaşan Demokratik Savunma Vakfı’ndaki araştırmacılar, örgüt ile İran arasında çalkantılı ilişkiler olduğunu söyledi.

Bu araştırmacılardan biri olan Bill Rugio, “Bu belgeler, El Kaide lideri hakkında hala masada olan yüzlerce soruya yanıt vermede, büyük ölçüde yardımcı olacaktır” diye konuştu.

Ekim ayında Demokrasi Savunma Vakfı tarafından düzenlenen bir konferansta konuşan CIA Direktörü Mike Pompeo, El-Kaide ve İran arasındaki bağlantıları gösteren belgeleri yayınlama sözü vermişti.

Yayınlanan belgeler arasında Hamza bin Ladin’in düğününden görüntüler de var. Belgeleye göre, Bin Ladin, Hamza’yı örgütün başına getirmek için hazırlıyordu.

Araştırmacılar, El Kaide ile İran arasındaki ilişkiler üzerine 19 sayfalık bir çalışma yayınlandığını söyledi.

Belgeler, Tahran’ın, El-Kaide’ye Lübnan’daki Hizbullah kamplarında, El-Kaide üyelerinin eğitimi, finansmanı ve silah tedariği karşılığında, ABD’nin Suudi Arabistan ve Körfez’deki çıkarlarına zarar vermesini teklif ettiğini gösterdi.

Fakat, İran ile El-Kaide’ye yakın Sünni hareketler arasındaki ideolojik farklılıklar göz önüne alındığında, bu ilişkinin iç yüzü, uzmanlar arasında hala tartışmalı durumda.

Yine de, Hamza Bin Ladin ve aşırılıkçı örgütteki diğer yetkililerin, İran makamlarının himayesinde veya gözetiminde İran’da yaşamış olması, Tahran ve El Kaide lideri arasında bir işbirliği ilişkisinin kanıtı olabilir.

Ladin’den Hamaney’e mektup

Belgeler, Usame Bin Ladin’in, İran lideri Ali Hamaney’e mektup yazıp, yakın arkadaşlarının serbest bırakılmasını talep etmesinden anlaşıldığı üzere, İranlılar ve El Kaide arasında keskin farklılıkların olduğunu da ortaya çıkardı.

Ladin’in aile kaygısı

Diğer bir araştırmacı ise, “Belgeler, aynı zamanda El-Kaide’nin tutuklu takası için bir İranlı bir diplomatı kaçırdığını gösteriyor. Bin Ladin’in mesajları, diplomatın serbest bırakılmasından sonra Hamza’nın ya da ailenin diğer üyelerinin İran makamları tarafından takip edilebileceği yönündeki kaygılarını gösterdi” diye konuştu.

Araştırmacılar son olarak, Bin Ladin’in, rahatsız olduğu Ortadoğu’daki İran etkisine karşı koymak için planlar üzerinde çalıştığına dikkat çektiler.