ABD’den Güney Sudan barışı tepkisi

Londra/Mustafa Sarı

ABD, çatışma taraftarlarınca birçok kez ihlal edildiğini söylediği Güney Sudan barış anlaşmalarını finanse etmeyeceğini bir kez daha duyurdu.

Güney Sudan’ın başkenti Cuba’daki bir yetkili de hükümetlerinin, uluslararası toplumun anlaşmanın uygulanması noktasında tüm çatışma taraflarına yaptığı takibin doğruluğu konusunda bazı şüpheleri olduğunu söyledi.

ABD’nin Güney Sudan Büyükelçisi Thomas Hochick, Amerika’nın Sesi radyosuna yaptığı açıklamada, Washington’un 5 senedir süren iç savaştaki çatışma taraflarınca ihlal edilen barış anlaşmalarını bundan sonra finanse etmeyeceğini söyledi.

Thomas, hükümetin ve geçtiğimiz barışın hayata geçirilmesi anlaşmasının altına imza atan isyancıların şiddetin sona erdirilmesi ve tüm siyasi tutukluların serbest bırakılmasına tam bir şekilde uymaları gerektiğini söyledi.

Troyka ülkeleri olan ABD, İngiltere ve Norveç, Güney Sudan’daki çatışma taraflarının barışın aktif hale getirilmesi konusunda yaptıkları antlaşmadan sonra yayınladıkları açıklamada, “Barışın inşa edilme vakti geldi. Ancak yapılan ateşkese rağmen Wau kentinde bazı çatışmaların hala sürdüğünü gözlemliyoruz. Yine bazı kentlerde çatışma tarafları bölgeye insani yardımların girişini engelliyor. Bu gibi şeyler bizi ilgilendiriyor” ifadelerine yer verdi.

ABD’nin Güney Sudan Büyükelçisi Thomas Hochick, Salva Kiir başkanlığındaki hükümetin siyasi tutukluları derhal serbest bırakması ve düşünce özgürlüğünü sağlaması gerektiğine vurgu yaparak, “Güney Sudan’daki sivil toplum bastırılmış bir ortamda çalışıyor” dedi. ABD’li Büyükelçi ülkesinin siyasi görüşleri nedeniyle sivil toplum aktivistlerinin tutuklanmaya devam edilmesinden endişeli olduğu söyledi. Hochick, “Bu aslında sağlıksız bir sivil toplum oluşmasına yol açar. Düşüncelerini açıklamaktan korkan bir sivil toplum…” ifadelerini kullanırken son olarak, “Bu gerçekleştiği vakit insanlar hükümetlerinin barış sürecine bağlı kalacağına inanmaz” sözlerini kaydetti.

ABD, bölgedeki ateşkesin gözlemlenmesi için yapılan geçici güvenlik düzenlemeleri mekanizmasına destek olarak para yardımında bulunmuştu. Ancak Hochick, ülkesinin insani yardımların Cuba’ya ulaşması konusunda şu an daha dikkatli olacağını belirterek, söz konusu izleme mekanizmalarının iyi bir şekilde çalışmadığını söyledi.

Ülkesinin uygulanmayan anlaşmaları desteklemeye devam etmeyeceğini söyleyen Hochick, “Anlaşmalar uygulanabilirliğini ispat ettiği vakit -ki ben bunun gerçekleşeceğini düşünüyorum- çatışma taraflarının bu anlaşmalara uyması gerek. Dünya da onlarla birlikte anlaşmalara uyar” dedi.

Güney Sudan’daki çatışma tarafları Addis Ababa ve Hartum’da yapılan uzun müzakerelerden sonra geçtiğimiz Çarşamba günü Addis Ababa’da nihai bir barış anlaşması imzalamıştı. Bu anlaşmaya göre 8 ay sürecek bir geçiş süreci öncesi dönem başladı. İlerleyen süreçte isyancıların lideri Riek Machar’ı da bulunduğu bir geçiş hükümetinin oluşturulması bekleniyor. Riek Machar, sonrasında seçim yapılması planlanan geçiş döneminin sonuna kadar yeniden birinci başkan yardımcılığı koltuğuna getirilmişti.

Öte yandan Güney Sudan Medya Bakanı ve Hükümet Sözcüsü Michael McQuay, hükümetin barışın hayata geçirilmesi antlaşmasına bağlı olduğunu belirterek, “Kendisiyle bir kişinin anlaşmaya uyup uymadığının gözlemlenebileceği bir mekanizma yok ancak bu sadece davranışlardan belirlenebilir” ifadelerini kullandı. Uluslararası toplumdan anlaşmanın uygulanması için yardım talep eden Micheal, “Anlaşmanın uygulanmasını istiyorlarsa birlikte çalışabilmemiz için barışın uygulanmasında bize katılmaları ve gerekli mali yardımı vermeleri gerek” dedi.