‘Yemen’de yılda 5 bin sivil hayatını kaybetti’

Yemen İnsan Hakları İhlallerini İzleme Koalisyonu (YCMHRV / Yemen Rasd Koalisyonu), Husi militanların geçtiğimiz yıl yaklaşık 5 bin ölü ve yaralının olduğu Yemen’in farklı bölgelerinde sivillere karşı ciddi ihlallerde bulunduğunu belirtti.

YCMHRV, İsviçre’de yer alan Cenevre’deki BM İnsan Hakları Konseyi’nin 37. oturumuna yıllık bir rapor sundu. Bu bağlamda YCMHRV İcra Direktörü “Yemen’deki insan hakları durumu çok hassas ve karmaşık bir aşamaya girdi” şeklinde konuştu. Direktör, Konsey’de yaptığı açıklamada, koalisyonun 2017 yılına yönelik üçüncü yıllık raporunda 20 Yemen bölgesinde yaklaşık 5 bin ihlali belgelediğine dikkati çekti.

Bu bağlamda raporda Husi militanların ve keskin nişancıların saldırıları, mayınlar, yasadışı infazlar, işkenceler ve diğer ihlaller nedeniyle 2 bin 260 kişinin öldüğü ve 2 bin 780 kişinin de yaralandığı belirtildi. Rapora göre, ölenlerin 337’si çocuk, 140’ı kadın ve 128’si yaşlı. Aynı şekilde raporda, yaralananların da 544’ünün çocuk, 283’ünün kadın ve 179’unun da yaşlı olduğunu kaydedildi. Ayrıca söz konusu rapor, ihlallerin belgelendiği en tehlikeli bölgelerin, Taiz, Cevf Bölgesi, Hacca, Sana, Ma’rib, Şebve, Saada, el-Beyda, el-Dali, Lahic ve el-Hudeyde olduğunu ortaya koydu.

Öte yandan raporda, Husi militanların Yemen’in bazı bölgelerindeki mayınlardan sorumlu olduğu ve savaş yasaları uyarınca bu tür silahların kullanılmasını yasaklayan kanunun ihlal edildiği belirtildi. Bu bağlamda rapora göre, Yemen valiliğindeki çok sayıdaki mahalleye, yerleşim yerine, ticari pazara, bölgeye ve sivillere ait kuruluşlara yönelik tekrarlı, ayrım gözetmeyen ve orantısız saldırıların yaşandığı belgelendi. Ayrıca özellikle Taiz’de 341, el-Hudeyde’de 92, Saada’da 84, Ma’rib’de 76 ve el-Dali’de 64 kişinin de Husi militanlar tarafından öldürüldüğü kaydedildi.

Diğer taraftan raporda, saldırıların çoğunun çok kalibreli makineli tüfek, topçu silahları, havan topu, katyuşa füzeleri, tanklar ve B-10 füzeleri ile gerçekleştirildiği ifade edildi. Bu bağlamda Yemen koalisyonu, farklı bölgelerde 157 kişiye yönelik saldırıyı takip ederken, bunların 80’inin failinin tespit edilemediğini ve 41’inin de Hadramut, Taiz, Aden ve Abyan bölgelerinde “El-Kaide” tarafından öldürüldüğünü ortaya koydu. Ayrıca 206 tutuklu hakkında “vahşice” olarak nitelendirilen işkence operasyonlarının belgelendiğini açıklayan koalisyon, İb, Saada, el-Hudeyde ve Taiz’deki hapishanelerde 27 tutuklunun ve Husiler tarafından kalkan olarak kullanılan 41 esirin de hayatını kaybettiğini duyurdu.

YCMHRV, devletin meşru kurumlarına yapılan darbeden bu yana Yemen’deki çeşitli kültür ve medeniyet miraslarının yok olmasından da Husileri sorumlu tuttu.

Öte yandan avukat ve aktivist Afkar el-Tambuşi, İnsan Hakları Konseyi’nde yaptığı konuşmada “Husi militanlar, kendileri dışındakileri reddeden ırkçılık esasları üzerine kuruldu” dedi. El-Tambuşi, kendi kontrollerindeki bölgelerde faaliyet veren eğitim müfredatının, gelecek nesillere ırkçı ideolojilerinden hoşlanmayan herkese nefret ve düşmanlık kültürünü yöneltmeyi aşıladığını vurguladı.

Aynı şekilde aktivist ve siyaset bilimci Basim el-Hac da yaptığı konuşmada BM ve insan hakları konseyinin Yemen’deki savaşın durması için ciddi önlemler alması gerektiğine dikkati çekti. Körfez Arap Ülkeleri İşbirliği Konseyi, ulusal ve kapsamlı diyaloglar ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin özellikle 2216 sayılı kararı uyarınca bir barış anlaşmasının sağlanması, Yemen’in imarı ve savaş nedenlerinin ortadan kaldırılması gerektiğini vurguladı.

El-Hac ayrıca, “Yemen’deki terörizm katlanarak büyüdü ve grup terörizminden devlet terörizmine geçildi” dedi. Aynı şekilde Yemen koalisyonunda bir üye, İran destekli Husi militanların darbesinin, uzlaşmacı siyasi sürecin üzerinde etkili olduğunu ve en korkunç fiziki ve manevi terör biçimlerinin uygulandığını söyledi. Üye, Yemen İnsan Hakları İzleme Koalisyonu’nun diğer Yemenli ve Arap kuruluşlarla beraber Cenevre’de düzenlenen İnsan Hakları Konseyi’nin 37. oturumuna katıldığını ve Husi militanların dünyaya karşı işlediği suçları ortaya koyduğunu ifade etti.