Yemen’in yeni Başbakanı Abdulmelik’i bekleyen zorluklar

Yemen Cumhurbaşkanı Abdurabbu Mansur Hadi, ülkedeki siyasi çevreleri şaşırtan bir kararla Başbakan Ahmed bin Dağr’ı pazartesi günü görevden alarak yerine Muin Abdulmelik’i atadı. Bu beklenmedik değişimle ilgili cumhurbaşkanlığı tarafından yayınlanan açıklamada söz konusu kararın, son dönemde hükümetin para birimindeki düşüşü engellemek için gerekli tedbirlerin alınması ve el-Mehra kentini vuran Luban Kasırgası’nın verdiği hasara karşı harekete geçmede başarısız olması sonucu alındığı kaydedildi. Hükümetin performansının halkın ihtiyaçlarını karşılama, acılarını hafifletme ve sorunlarını çözme konusunda yetersiz kaldığı aktarılan açıklamada, ülkedeki ekonomik gerilemeyi durdurmak için gerekli çalışmaların yapılmadığı, para birimindeki düşüşün önüne geçmek için gereken tedbirlerin alınmadığı ve Luban Kasırgası’ndan etkilenen el-Mehra kenti için zamanında harekete geçilmediği belirtildi.

Ahmed Bin Dağr’ın görevden alınmasının ardından Twitter’dan yaptığı ilk açıklamada yerine atanan Muin Abdulmelik’i yeni görevi için tebrik etmesi, birçok sosyal medya kullanıcısının takdirini topladı. Bin Dağr’ın bu hareketi, onu görevden alma kararı ile gelen suçlamaların sertliğine rağmen tam bir devlet adamı zihniyetini yansıtan medeni bir davranış olarak değerlendirildi.

Ekonomik kriz derinleşiyor

Yemen’de zaten zor olan ekonomi ve yaşam koşulları son haftalarda daha da kötüleşti. Yemen riyali, yabancı para birimleri karşısında rekor bir düşüş yaşadı. 1 dolar 800 riyal seviyesine ulaştı. Riyal, Husilerin darbesi öncesine göre 3 kat değer kaybetti. Halk arasındaki memnuniyetsizlik son dönemde daha da arttı.

Cumhurbaşkanı Hadi, Ahmed bin Dağr’ı 2016’nın nisan ayında dönemin başbakanı Halid Mahfuz Bahhah’ın yerine atanmıştı. Bin Dağr hükümeti, Husilerin darbesine karşı birçok adım attı. Bunlar arasında yeniden yapılandırma ve kurtarılmış bölgelerde güvenlik ve devlet hizmetlerinin normalleştirme çalışmaları yer aldı.

Cumhurbaşkanı Hadi’nin görevinden azledilen Bin Dağr’ı soruşturmaya sevk etme kararını yorumlayan hükümete yakın Yemenli kaynaklar, kararın arka planın oldukça karmaşık olduğunu ve Cumhurbaşkanı’nın meşru hükümet ile Bin Dağr’ın görevden alınmasını isteyen bir takım güneyli gruplar arasındaki gerginliği ortadan kaldırmaya çalıştığını belirtti.

Şarku’l Avsat’a açıklamalarda bulunan kaynaklar, Bin Dağr’ın meşru hükümet ile onu destekleyen Arap Koalisyonu içerisinde Husi darbesine karşı siyasi faaliyetlerine devam edeceğini aktardı.

Halkın Bin Dağr’ın görevden alınması ve yerine Bayındırlık ve Yol Bakanı Abdulmelik’in getirilmesine tepkisi ise birbirinden farklı oldu. Kimileri Abdulmelik’in ekonomi ve sıcak meseleleri çözme yeteneği konusunda iyimserken, kimileri mevcut durumun daha da karmaşık hale geleceği düşüncesiyle bu konuda kötümser.

Yemenli sosyal medya kullanıcıları, yeni Başbakan Muin Abdulmelik’i bakanlarıyla birlikte geçici başkent Aden’e dönerek hükümetin çalışmalarını yürütmeleri çağrısında bulunurken pek çok gözlemci, harcamaların yeniden yapılandırılmasında ve hükümetin kamu maliyesi reformunu yönetmede bir çığır açabileceği görüşünde. Kötümserler ise Yemen’deki karmaşık dosyaların çözümü yolunda başbakanın değişmesinin olumsuz etkileri olacağı görüşünde.

Cumhurbaşkanı Hadi’nin kararı, Birleşmiş Milletler (BM) Yemen Özel Temsilcisi Martin Griffiths tarafından memnuniyetle karşılandı. Griffiths, Twitter üzerinden yaptığı açıklamada ‘yüksek nitelikli bir şahsiyet ve başarılı bir kariyere sahip olan’ Muin Abdulmelik’in başbakan olmasından mutluluk duyduğunu ifade etti.

Griffiths’in ofisinden yapılan açıklamada, BM Yemen Özel Temsilcisi’nin Yemen’deki kritik ekonomik durumla mücadele etmek ve siyasi süreci geliştirmek için yeni başbakanla yakın bir şekilde çalışmalara başlamayı dört gözle beklediği belirtildi.

Bir başka gelişmede ise Yemenli hükümet kaynaklarına göre yeni başbakan, Cumhurbaşkanı Hadi’ye mevcut bakanlıkların sayısını 16’ya indirmeye, ekonomik koşulları iyileştirmeye ve yeniden yapılanmayı sağlayacak küçük bir çalışma hükümetine dönüştürmeye ilişkin bir öneri sunulacak.
Şarku’l Avsat’a konuşan kaynaklar, yeni Başbakan Abdulmelik’in hükümetteki en önemli bakanlıklara yeni isimler getirebileceğini, Cumhurbaşkanı Hadi ile yapacağı görüşmede bu isimlerin tartışılacağını ve bunun biraz zaman alabileceğini belirttiler.

Diğer yandan halk, yeni başbakanın riyaldeki çöküşü durdurabileceğini, başta yakıt olmak üzere emtia fiyatlarında aşırı yükselişi engelleyebileceğini ve ekonomik durumu yönetmek için ciddi ve etkili tedbirler alabileceğini düşünüyor.