El Halil İsrail’e rağmen dünya mirası listesinde

Birleşmiş Milletler Eğitim ve Kültür Teşkilatı (UNESCO) el Halil şehrindeki, eski kent ve Haremi İbrahim Bölgesi’ni ‘sit alanı’ ve ‘istisnai evrensel değerler’ listesine dahil etti. Gizli oylama sonrasında alınan kararı İsrail ‘utanç verici’ olarak karşıladı.

Karar İsrail’in karşıt tutumuna rağmen onaylandı. Oylama teşkilatın Polonya toplantısında gerçekleşti. 12 oya karşı 3 red ve 6 çekimser oyla kabul edildi. Kent, iki yüz bin Filistinli’ye karşılık, birkaç yüz yerleşimcinin yaşadığı işgal altındaki Batı Şeria bölgesinde.

Filistin Dışişleri Bakanı açıklamasında, bu oylama Filistin’in, bütün cephelerde yürüttüğü diplomatik savaşı kazandığını, İsrail ve Amerika’nın üye ülkelere yaptığı baskının yetmediğini ve İsrail’in kötü bir düşüş yaşadığını söyledi.

Filistin Turizm ve Eski Eserler Bakanı Rula Maayah açıklamasında, kararın büyük bir zafer olduğunu söyleyerek şöyle devam etti, “Gerçek ve zor bir savaştı, genel olarak Filistinlileri hususen Halillileri tebrik ediyoruz. Bu zaferi elde etmek kolay olmadı, bizi zafere götürecek her eyleme ihtiyaç duyduk. 6 bin yıllık geçmişi olan el Halil kenti dünya mirası olmayı hak ediyordu. Aynı zamanda Haremi İbrahim ayırt edici evrensel bir değerdir.
Filistinli Bakan, “listeye herhangi bir yerin dahil olması demek, bakımının UNESCO sorumluluğunda olduğunu, bu nedenle restorasyon için gerekli her şeyi ve rehabilitasyon işlemlerine finansman sağlamasını kolaylaştırır.

Aynı zamanda burası çok sayıda turist çekiyor. Gelecek projemiz Eriha kenti olacak, bu projeler üzerine çalışıyoruz” dedi.

İsrail Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Emmanuel Nahson Twitter’da, “UNESCO’nun yalanları ya da sahte tarih bu gerçeği değiştiremez” ifadeleriyle karara tepki gösterdi.

El Halil 200 bin nüfusu ile, Batı Şeria’nın en kalabalık şehri. İsrail’in Haremi İbrahim’e yakın tek bir bölgesi var, oda binlerce asker ve beton blokların koruması altında, 500 İsrailli yerleşimcinin yaşadığı bölge. Yahudiler için de kutsal bir yer olan kent, gerginlik yuvası.

Filistinliler, bölgenin İsrail’in yıkım tehdidi altında olduğunu ve endişe verici ihlallerin yaşandığını, kararın hızlı bir şekilde uygulanmasını söylediler. Miras Komitesi’nin geçtiğimiz salı günü Kudüs’te yaptığı kazıları kınaması, İsrail’i kızdırdı.

İsrail, kararın el Halil’i ‘İslam Şehri’ olarak vasıflandırdığını ve şehrin binlerce yıllık Yahudi bağlantısını inkar ettiğini iddia etti. Filistinliler ise, el Halil’in dünyanın en eski şehirlerinden biri olduğunu ve tarihinin M.Ö. 3000 yılına kadar dayandığını söylüyorlar.

El Halil, İbrahim peygamberin evi ve defnedildiği yer olarak Filistin ve İsrail arasında her zaman ayrı bir tartışma ve ihtilafa yol açtı. İsrail 1967’deki 6 gün savaşlarından sonra, el Halil’i işgal etmiştir. İsrail hükümeti işgalden yıllar sonra yerleşimcilerin isteklerine direnmekten vazgeçerek, Filistinli’lerin şehir merkezinde kalmalarına ve yaşamalarına izin verdi. Amerikan İsrailli yerleşimci Baruch Goldstein’ın 1994 yılında Haremi İbrahim’de gerçekleştirdiği katliamda 29 Müslüman yaşamını yitirmişti. Bu saldırı, Müslümanlar ve Yahudiler için Harem’in iki ayrı parçaya ayrılmasına yol açtı.