Musul’un batısında yıkım, doğusunda özgürlüğün nefesi

Dicle’nin batı tarafı, üzerinde hala Musul’daki aşırılık yanlılarına karşı başlatılan kasvetli savaşın derin izlerini taşırken, doğu tarafı sakinleri, Irak’ın en büyük ikinci kentinin en az etkilenen kısmında, kaybedilenleri geride bırakarak hayatlarını sürdürüyorlar.

Irak güçlerinin şehrin kuzeyini, DEAŞ terör örgütünden geri almasının ardından, müteahhitler ve yatırımcılar, bir zamanlar bölgesel bir ticaret merkezi olan bölgenin doğusuna geri döndüler. Şehrin sakinleri, özellikle kadınlar ve gençler, ‘korku bariyerini kırdık’ sözünü yinelerken, muhafazakâr olarak bilinen şehirde yeni bir özgürlük ruhu kazandırmaya kararlılar. DEAŞ bölgeye gelmeden önce, 2003 yılında Saddam Hüseyin rejiminin yıkılmasının ardından, el-Kaide’nin kalesi haline gelmişti.

“Akşam saat 22:00’de eve dönebilme hayali”

31 yaşındaki Nesrin’in bir ay kadar önce bir mağaza açarak, Türkiye’den getirtilen kıyafetlerin satmaya başlaması, bu yeni dönemin başlangıcının ilk işaretlerinden biri. Aşırılık yanlıları henüz bölgeden çıkarılmadan önce Nesrin, uzun bir günün ardından akşam saat 22:00’de eve dönebileceği bir zamanın gelebileceğini tahmin etmiyordu. Kırmızı başörtüsünün altından saçlarının bir kısmı görünen Nesrin, dükkana gelen müşterilerine, alacakları kıyafetler hakkında tavsiyelerde bulunuyor.

Bir yandan dükkanın önündeki hoparlörlerden Latin Amerika, Lübnanlı veya Mısırlı şarkıcıların en yeni şarkıları yükselirken, vitrinde bulunan cansız mankenler üzerlerindeki kıyafetleri sergiliyorlar.

“Hâlâ hayatta olmamız bir mucize”

Dar pantolonlar ve rengarenk gömleklerin arasında Nesrin, DEAŞ terör örgütünün baskıcı rejimi altında geçen üç yılı hatırlıyor. Fransız Haber Ajansı’na (AFP) konuşan genç kadın, “Depresyon, açlık, imha ve zulüm gördük. Hâlâ hayatta olmamız bir mucize. Uzun bir kabus yaşadık. Şimdi iyiyiz ve her şey değişti” ifadelerini kullandı.

Mağazadaki 22 çalışanın 9’u kadın

Aşırılık yanlılarının rejimi altında, genç bir erkek ve kız bir araya gelmeleri halinde infaz edilebilirlerdi diyen 21 yaşındaki Rahma, Musul Üniversite’sinde Mütercim-Tercümanlık bölümünden mezun oldu. Kızlar farklı renklerde başörtüler takarken, genç erkekler, bakımlı saçlar, sürdükleri losyonlar ve giydikleri kıyafetlerle kendilerine özen gösteriyorlar. Rahma, kızların evinden dışarıya çıkması ve erkeklerle birlikte çalışabilmelerinin aşırılık yanlılarının bölgeyi ele geçirdiği 2014 öncesinde dahi ‘hayal edilemeyeceğini’ belirtti. Fakat şuan Nesrin’in açtığı mağazadaki 22 çalışanın 9’u kadın.

Musul’un doğusunda el-Zuhur ticaret bölgesinde bir lokanta açan Ziyad ed-Dibağ ise, Musulluların eskiden eğlenmek için diğer şehirlere gitmek zorunda kaldıklarını söyledi.

“Çölün ortasına yerleştirilmişiz gibi her şeyden mahrumduk”

Bir yanda ailelerin yemek yediği, diğer yanda gençlerden oluşan grupların çaylarını yudumladığı lokantada, ailesi ile birlikte yemek yemeye gelen 34 yaşındaki bir Musullu, “Sanki bir çölün ortasına yerleştirilmişiz gibi her şeyden mahrumduk. Sonra aniden bundan kurtulabileceğimizi fark ettik” ifadelerini kullandı.

Lokantanın hemen bitişiğinde bir nargile salonu var. Yükselen nargile dumanlarının arasında ellerinde oyun kartları ile masanın etrafında oturan adamlar ve hemen yakınlarında bulunan bilardo masasının etrafında toplanan gençler meyve sularını içiyor ve eğlenceli vakit geçiriyorlar. Dükkânın sahibi Mazin Afif burayı, şehrin batısında savaş devam ederken mayıs ayında açmış.

Sigara içilen ve müzik dinlenen bu bilardo kulübü içerisinde, ‘on yıldan fazla bir süre’ aşırılık yanlıları tarafından dayatılan bir kabusu barındırıyor.

Bilardo masasının yakınında oturan ellili yaşlarda bir adam, “Saat 18.00’den sonra yollarda kimse olmazdı. Şimdi ise, korkmadan gece yarısından sonra 2 veya 3’te eve dönebilirim. Bu, kelimenin tam anlamıyla yeni bir hayat” ifadelerini kullandı.

“Bir kadının maaşı, onun silahıdır”

Nesrin, aşırılık yanlılarının baskıcı yönetimi sebebiyle eğitim hayatının iki yılı kaybeden 14 yaşındaki kızı ile bu hayatı dolu dolu yaşamak istiyor. Kızına, okula tekrar geri döneceğini ve yeniden derslerine başlayacağını söyleyen Nesrin, “Bir kadının maaşı, onun silahıdır. Yeni nesil ise iyi şekilde silahlanmış olacak” şeklinde konuştu.