Rusya: Suriye krizinin tek çıkış yolu ‘Anayasa Komisyonu’

Moskova/Raid Ceber

Moskova’da Rusya, Türkiye ve İran temsilcileri ile iki gün boyunca yapılan yoğun toplantılar Astana formatında gerçekleşti. Görüşmelerde, İdlib anlaşmasının imzalanmasının ardından mültecilerin geri dönüşü ve Suriye’deki alt yapı faaliyetlerinde uluslararası desteğin harekete geçmesi için çalışmalar ele alınırken, Suriye’de anayasa komitesinin kurulmasına yönelik girişimlere hız verilmesi konusunda anlaşmaya varıldı.

Moskova’da düzenlenen toplantıya, Rusya, Türkiye ve İran Dışişleri Bakan yardımcıları katıldı. Suriye konulu bir diğer zirvenin ise Rusya, Türkiye, Fransa ve Almanya arasında Cumartesi günü İstanbul’da yapılması planlanıyor.

Mültecilerin ülkelerine geri dönüşleri

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov dün yaptığı açıklamada, Rusya’nın hazırlık yaptığı gelecek zirvede anayasa reformu ve mültecilerin geri dönüşünü sağlayacak girişimlerin önemine vurgu yapılacağını ifade etti. Ayrıca mültecilerin geri dönüşünü kolaylaştırmak için gerekli koşulların sağlanması adına uluslararası toplumu yardıma davet eden Lavrov, Suriye’nin yeniden yapılanması için uluslararası projenin hızlandırılması gerektiğini vurguladı.

Lavrov dün Moskova’da yapılan ve Türkiye’den Dışişleri Bakan Yardımcısı Sedat Önal, İran’dan ise Dışişleri Bakan Yardımcısı Hüseyin Ensari ile Astana formatında gerçekleştirilen üçlü toplantıdan duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

Üçlü zirvenin ardından yapılan açıklamada, “Şiddet önemli ölçüde azalırken teröristler ağır yenilgi aldı. Suriye’de insani durumu iyileşiyor” denildi.

Toplantıda, Suriye’deki durumun derinlemesine ele alındığı belirtirken, “Soçi’de düzenlenen Suriye Ulusal Diyalog Kongresi’nde alınan 2254 sayılı karar doğrultusunda, anayasa komitesinin kurulmasına yönelik çalışmaların başlamasıyla ilgili konular istişare edildi. Türkiye, Rusya ve İran, tüm Suriyelilerin çıkarlarını dikkate alarak, BM Suriye Özel Temsilciliği ile koordineli bir şekilde anayasa komitesinin kurulmasına yönelik çalışmalara hız verilmesi konusunda anlaşmaya vardı” açıklaması yapıldı.

Rusya Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, “Moskova’da gerçekleştirilen görüşmelerde Suriye’nin bağımsızlık, egemenlik ve toprak bütünlüğüne olan bağlılık yinelenerek, Suriyelilerin siyasi haklar ile kendi geleceklerini kendilerinin belirlemesinin ihtiyaç olduğu vurgulandı” denildi.

Bakanlık ayrıca, görüşmeler sonucunda BM Güvenlik Konseyi’nin Suriye’ye ilişkin 2254 sayılı kararına uygun bir şekilde, Suriye Özel Temsilcisi Staffan de Mistura ile birlikte koordineli, Suriye anayasası komisyonunun belirlenmesi için çalışmalarının hızlandırılması konusunda anlaştığını belirtti.

‘Suriye’deki krizinin tek çıkış yolu…’

Toplantıya katılan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Suriye Özel Temsilcisi Aleksandr Lavrentyev, “Suriye Anayasa Komisyonu Suriye’deki krizinin tek çıkış yolu” diyerek Astana sürecini güvence altına alan üç garantör ülkenin komisyonun kurulması ve çalışmalara başlanması için her türlü çabayı sarf ettiklerini belirtti. Lavrentyev, Suriye hükümetine, komisyon çalışmalarının başlatılması konusunda gösterdikleri yapıcı yaklaşım için övgüde bulunarak, “Yapacağımız şey etkili bir mekanizmayı devreye sokmak, ölü bir mekanizma istemiyoruz. Bu sebeple belirli bir tarihe gerek yok. Hızlı bir başarı elde etmek hoş karşılanabilir ancak süreci yapay olarak hızlandırmak sonuç vermez. Sonuca ulaşmak için Fransa ve ABD dâhil olmak üzere tüm taraflarla çalışıyoruz” dedi.

Lavrentyev ayrıca, “Komitenin çalışmalarını başlatmak, önümüzdeki ay görevden ayrılacak (BM) Suriye Özel Temsilcisi Staffan de Mistura için iyi bir fırsat” dedi.

Bolton’un Rusya ziyareti

Öte yandan ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı John Bolton’un Moskova’ya gerçekleştirdiği ziyaret sona erdi. Vladimir Putin ile de bir araya gelen Bolton, Suriye ve Rusya arasında koordinasyon alanının genişletilmesine dair Rus yetkililerle çeşitli görüşmeler gerçekleştirdi.

Bolton, Moskova’da gerçekleştirdiği görüşmelerde, “Rusya’nın Suriye’de koordinasyonlarını genişletmek için özel mekanizmalar geliştirilmesi konusunda ABD ile anlaştığını” duyurdu.
Toplantıda tartışmalı birçok meselenin ele alındığını belirten Bolton, bölgesel sorunların çözümü, terörle etkin mücadele ve bölgedeki istikrarın sağlanması gibi konularda Rus yetkililerle bir dizi görüşme gerçekleştirdi.

Rusya Savunma Bakanı Sergey Şoygu bir önceki gün Bolton ile yaptığı görüşmede, Suriye konusunda çözüm için ABD ile çaba sarf edeceklerini söyledi. Bolton ise Rus yetkililerle yaptığı görüşmelerde, “İdlib çevresinde yaşanan önemli durumlara” dikkat çekerken, ülkedeki krizin en kısa zamanda son bulması gerektiğine vurgu yaptı.

ABD Başkanı Donald Trump ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in iki ülke arasındaki diyaloğu genişletmek ve derinleştirmek için kendilerine önemli görevler verdiğini aktaran Bolton, “Suriye’deki çatışmaların önlenmesi konusundaki müzakerelerin çok başarılı ve faydalı olduğunu, bu diyaloğu genişletip diğer konuları tartışacağımızı umuyoruz. Putin ile Suriye’deki iş birliğimizi ve koordinasyonumuzu artırmaya karar verdik. Türkiye ve Rusya arasındaki İdlib anlaşması ise devam eden bazı sorunlara rağmen, uygulanmaya devam ediyor” ifadelerini kullandı.