Saddam Hüseyin’in ve 4 binden fazla eski Baas yetkilisinin mallarına el konuldu!
Irak’ta hükümet bünyesinde çalışmalarını sürdüren Adalet ve Kovuşturma Komisyonu, 2017 yılında Temsilciler Meclisi tarafından yayınlanan 72 sayılı kararın hükümlerini yürürlüğe geçirdi. Bu adımla Baas Partisi rejiminin mal varlığı konusu çözüme kavuşturuldu. Kararla devrik lider Saddam Hüseyin’in ço
Irak’ta hükümet bünyesinde çalışmalarını sürdüren Adalet ve Kovuşturma Komisyonu, 2017 yılında Temsilciler Meclisi tarafından yayınlanan 72 sayılı kararın hükümlerini yürürlüğe geçirdi. Bu adımla Baas Partisi rejiminin mal varlığı konusu çözüme kavuşturuldu. Kararla devrik lider Saddam Hüseyin’in çocuklarının, torunlarının ve ikinci dereceden akrabalarının yanı sıra rejimde görev yapan 52 üst düzey yetkilinin mal varlıklarına el konulduğu belirtildi. Aynı şekilde söz konusu kararla yaklaşık 4 bin eski Baas rejimi yetkilisinin taşınılabilir veya taşınmaz mallarına da el konulduğu duyuruldu.
Komisyon tarafından yayınlanan bildiride “72 sayılı yasa kapsamındaki isimlerin listesi tamamlanırken, eski rejimin taşınır veya taşınmaz mallarına el konuldu” ifadelerine yer verildi. Söz konusu malların, Maliye Bakanlığı’na aktarıldığı belirtilen bildiride mal varlığına el konulması gereken toplam 4 bin 257 kişi olduğu bilgisi verildi. Ayrıca 3. kanun maddesi uyarınca Baas Partisi’ne mensup her üyeye ve eski rejim güvenlik birimlerinde (İstihbarat Servisi, Özel Güvenlik, Askeri Güvenlik, Kamu Güvenliği ve Saddam’ın Fedaileri Ordusu) görev yapan tüm albaylara ait taşınabilir veya taşınmaz malların haczedildiği kaydedildi. Komisyon, haciz işlemleri kapsamındakilerin el konulmuş malların kaderini kararlaştırmak üzere Bakanlar Kurulu Genel Sekreterliği tarafından oluşturulan özel komiteye başvurma hakkına sahip olduklarını da duyurdu.
Irak’taki bazı çevreler, eski rejim yetkililerine ait mülklerin etkin siyasi gruplar ve emlak şebekeleri tarafından ele geçirilmesinden ve devlet mülkiyetine dâhil edilmemesinden endişeli. Söz konusu korkuları paylaşanlar arasında yer alan Milletvekili Mişan el-Cuburi, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada “Petrol de dâhil ülkedeki her şey yolsuzluk yapanlar tarafından sömürülüyor. Yolsuzluk, 2003 yılından bu yana Irak’taki devlet gayrimenkulünü ve eski rejim erkânlarının mallarını kontrol eden gayrimenkulleri ele geçirdi” dedi.
Ancak el-Cuburi, yeni yasayı iyi olarak nitelendirerek karmaşık dosyaları da düzenlediğini belirtti. 72 sayılı yasadan önce on binlerce kişinin mallarının haczedildiğini ve bu kişilerin söz konusu malları kullanma haklarına sahip olmadığını söyleyen yetkili, “Fakat şu an sadece 52 eski yetkilinin mallarına el konuldu. Maaş, miras veya herhangi bir doğal hak aracılığıyla bu mallara sahip olduklarının kanıtlanması durumunda da 4 binden fazla mülk kurtarılabilecek” ifadelerini kullandı.
El-Cuburi açıklamasının devamında “1968 yılından başlayarak 2003 yılında sona eren eski rejim erkânları” tanımını içerdiği sebebiyle önceki talimatların birçok kişi için haksız olduğuna inandığını söyledi. Milletvekili Mişan el-Cuburi konuya ilişkin şu değerlendirmede bulundu:
“1970 yılında Kuveyt’te Baas rejimi tarafından öldürülen Bakan Hardan el-Tikriti’nin ailesinin mülklerine de Baas rejiminin eski mensupları olduğu gerekçesiyle el konuldu. Aynı şey 1980 yılından bu yana Baas rejimine karşı çıkan Salah Ömer el-Ali için de geçerli. El-Ali’nin malları 72 sayılı yasanın kabulünden önce Kovuşturma Komisyonu’nun talimatlarına göre hacizliydi.”
El-Cuburi’ye göre, eski ticaret bakanı Muhammed Mehdi Salih ve Savunma Bakanı Sadi Tume el-Cuburi’nin de aralarında bulunduğu bazı kişilere yönelik adaletsizlik yaşansa da eski rejim unsurları hakkında komisyonun yayınladığı liste doğru. Öyle ki el-Cuburi, bu kişilerin iktidardayken kamu mallarının ihlal edildiğini bilmediklerini söyledi.
Anayasa uzmanı Tarık Harb, yeni yasanın eski Kovuşturma Komisyonu’nun kararlarının bir sonucu olarak mallarını kullanmaktan yoksun bırakılan kişilerin oranını önemli ölçüde azalttığını vurguladı. Şarku’l Avsat’a açıklamada bulunan Harb, “Önceki komisyonun talimatları, eski rejimdeki birçok yetkilinin yanı sıra albay rütbesi taşıyanların mallarını da kapsamıştı” dedi. Uzman, Baas rejimindeki Cumhurbaşkanı Yardımcısı Taha Muhyiddin Maruf’a atıfta bulunarak yeni kararın, örneğin Cumhurbaşkanı yardımcısının mallarını zorla alımından ve hacizden istisna tuttuğunu belirtti.
Etkili taraflarca eski rejim erkânlarının mal ve mülklerine yönelik haczin engellenemediğini söyleyen Harb, “Eski rejimin Karada mahallesindeki mülk ve mallarının çoğu tanınmış farklı siyasi tarafların kontrolünde olacak” ifadelerini kullandı.