Trump nükleer sayfayı kapattı

ABD Başkanı Donald Trump, ‘felaket’ olarak tanımladığı İran ile yapılan nükleer anlaşmadan ABD’nin çekildiğini ve Tahran’a karşı yaptırımların yeniden yürürlüğe gireceğini açıkladı.

Trump’ın nükleer anlaşmaya ilişkin açıklamasının 21.00’da yapılacağının ilan edilmesine rağmen yaklaşık 12 dakika gecikmesi televizyon yorumcuları tarafından yapılan spekülasyonları arttırdı.

Trump, Beyaz Saray’da yaptığı açıklamada, 2015’te yapılan nükleer anlaşmanın İran tarafından kendi amaçları için kullanıldığını söyleyerek, “Bugün ABD’nin İran’la nükleer anlaşmadan ayrılacağını ilan ediyorum. Tahran’a en üst düzey ekonomik yaptırımları yeniden getireceğiz. İran’ın nükleer silaha sahip olma çabasına yardım eden herhangi bir ülke güçlü bir şekilde yaptırıma uğrayacak. ABD nükleer şantajın rehinesi olmayacak” ifadelerini kullandı.

“Sevgili İran halkını, onları rehin alan rejime karşı uyanmaya çağırıyorum”

İran rejiminin anlaşmayla ilgili sözlerinin yalan olduğunu ortaya koyan net kanıtlara sahip olduklarını söyleyen Trump, “Sevgili İran halkını, onları rehin alan rejime karşı uyanmaya çağırıyorum. Ben İran halkı için çok iyi şeyler yapmaya muktedirim, barış için sizin için” dedi.

ABD’nin tarihi ve medeniyetine saygı duyduğu İran halkını desteklediğine işaret eden Trump, İranlıların daha iyi bir geleceği hak ettiklerini söyledi.

İlk önce anlaşmadan çekilme nedenlerini sıraladı

Trump, konuşmasına başladığında ilk olarak anlaşmadan çekilme nedenlerini sundu. Tahran’ın nükleer silaha erişimini engellemek istediğini söyleyen Trump, İran devletinin balistik füze testlerine devam ettiğini, Hizbullah, Hamas ve El Kaide gibi milisleri desteklediğini, bunun yanı sıra ABD elçilikleri ve askerlerini hedeflediğine dikkat çekti.

Trump ‘Kötü’ olarak nitelediği nükleer anlaşmadan eski ABD yönetimini sorumlu tuttu

İran’ın bölgeyi istikrarsızlaştıran faaliyetlerine kısıtlama getirmeksizin, İran rejimine milyonlarca dolarlık katkı sağlayan ‘kötü’ anlaşmadan eski ABD yönetimini sorumlu tutan Trump, anlaşmanın barış veya huzur getirmediğine dikkat çekti.

“Bu anlaşma İran’a avantaj sağladı”

Nükleer anlaşmanın, İran’ın nükleer silahlara erişimini engellemesi gerektiğine işaret eden Trump, mevcut nükleer anlaşmanın İran’ın birkaç yıl sonra uranyumu zenginleştirmesine izin verdiğini belirterek, “Bu anlaşma İran’a avantaj sağlayarak İran rejimine milyonlarca dolar verdi. Bu benim ve tüm Amerikan vatandaşları için utanç verici” dedi.

İran’ın nükleer silah edinme çabalarına devam ettiğini ve anlaşmaya rağmen İran’ın askeri harcamalarının yüzde 40 arttığını kaydeden Trump, “Bu anlaşmanın devamına izin verecek olursam Ortadoğu’da nükleer silahlanma yarışı kaçınılmaz olacaktır” diye konuştu.

“İran rejimi uzun yıllardır kaos ve terörü finanse ediyor”

İran rejiminin uzun yıllardır kaos ve terörü finanse ettiğini, bunun için de kendi halkının zenginliğini kullandığına dikkat çeken Trump, “Anlaşmadan ayrılırken İran’ın nükleer tehdidine karşı müttefiklerimizle gerçek, kapsamlı ve kalıcı bir çözüm bulmak için çalışacağız. Bu çabalar İran’ın balistik füze programı ve terör aktivitelerini ortadan kaldırmayı da kapsıyor” ifadelerini kullandı.

Nükleer anlaşmanın İran’ın bölgedeki amaçlarını engelleyemediğini söyleyen Trump, balistik füze testlerinin yanı sıra teröre verdiği desteğin durdurulamadığını kaydederek, anlaşmanın imzalanmasının ardından İran’ın kötü niyetli isteklerinin arttığını vurguladı.

“Avrupa ve Ortadoğu’daki dostlarımla müzakere yaptım”

İran ile yapılan nükleer anlaşmaya devam edip etmeyeceğine dair karar vermeden önce Fransa, İngiltere, Almanya ve Ortadoğu’daki dostları ile görüşmelerde bulunduğu bilgisini veren Trump, İran’ın nükleer silaha erişiminin engellenmesi konusunda hemfikir olduklarına değindi.

“ABD nükleer şantajla tehdit edilemez”

Trump, İran’ın nükleer faaliyetlerini yeniden başlatma tehditlerine cevap olarak da, “ABD nükleer şantajla tehdit edilemez. ABD’ye ölüm diyen bir rejimin dünyadaki en ölümcül silahlara sahip olmasına izin veremeyiz. Yaptırımlarımız devreye girecek ve eğer İran tehdit etmeye devam ederse daha büyük cevaplarla karşılaşacak” dedi.

Kararda John Bolton ve Mike Pompeo’nun etkisi büyük

Beyaz Saray kaynakları, ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı John Bolton ve Mike Pompeo’nun bu kararda etkisinin büyük olduğunu dile getirdi.

Anlaşma herhangi bir tarafın geri çekilmesine ilişkin bir hüküm içermemesine rağmen, İran, ABD’nin anlaşmadan çekilmesi halinde nükleer programını devam ettireceğini vurgulayarak tehdit etti.

İngiltere Dışişleri Bakanı Boris Johnson, birkaç gün önce gerçekleştirdiği ABD ziyaretinde Trump’ı kararından vazgeçirme çabalarında başarılı olamadı.

Uzmanlar, ABD yönetiminin nükleer anlaşmadan çekilme kararından bankalar ve şirketlerin etkileneceğini düşünürken, ABD Hazine Bakanlığı yetkilileri de acil durum planlarının hazır olduğunu, fakat bu kararın tüm yansımalarını tam olarak ele almanın birkaç ay süreceğine işaret etti.

Guterres endişeli

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, ABD’nin İran nükleer anlaşmasından çekilmesi ve İran’a olası yaptırımlarından derin endişe duyduğunu belirtti.

Haley’den tam destek

ABD’nin Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Nikki Haley, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran nükleer anlaşmasından çekilerek kesinlikle doğru bir karar verdiğini söyledi.