Trump’ın yeni göçmen planı tartışmaya neden oldu

ABD Başkanı Donald Trump, önümüzdeki günlerde tartışmalara yol açabilecek yeni açıklamasında ABD’ye yönelik göçü sınırlama planının bir parçası olarak Amerikalı olmayan ebeveynlerin ABD’de doğan çocuklarına Amerikan vatandaşlığı verilmesi uygulamasına son vermeyi planladığını duyurdu. Dün sabah “Axios on HBO” kanalı tarafından Başkan Trump ile yapılan ve Pazar günü yayınlanacak özel röportaj kapsamında duyurulan bu açıklama, Amerikan toplumunda tartışmalı bir adım olarak görülüyor. Söz konusu kararın tartışmaya ve değişime açık olması ve Kongre’nin koyduğu yasalara benzememesi gerekçesiyle Demokrat Parti ve ABD mahkemelerindeki sivil toplum kuruluşlarıyla çatışmalara yol açacağı düşünülüyor.

Trump açıklamasında doğuştan vatandaşlık uygulamasının kaldırılması fikrini hukuki danışmanlarıyla tartıştığını söyledi. Söz konusu kanal tarafından “tartışmalı” olarak nitelendirilen ve kesinlikle kanuni zorluklarla karşılaşacak olan bu adımda ilerleme kaydetmeyi planladığını belirtti. Trump, Kongre’ye başvurmadan başkanlık yetkileri dahilinde bunu uygulayabileceğine işaret etti.

Bazı danışmanlarının bu kararın önümüzdeki günlerde tartışmalara ve anlaşmazlıklara yol açabileceğini söylediklerini söyleyen Trump açıklamasının devamında şu ifadeleri kullandı:

“Bunu bir yürütme emriyle, Kongre’den onay almadan yapabilirim ve yakında da gerçekleşecek. Bir insan buraya gelip çocuk doğuruyor ve bebek tüm haklarıyla Amerika Birleşik Devletleri vatandaşı oluyor. Dünyada böyle bir uygulamaya sahip tek ülke biziz. Bu çok gülünç ve saçma. Buna bir son verilmesi gerekiyor.”

Ancak söz konusu kanal, web sitesinde yer alan ve batı yarımküredeki 30’dan fazla ülkenin kendi topraklarında doğan bebeklere vatandaşlık verdiğini belirterek Trump’ın bu ifadeleriyle çelişen açıklamalar yaptı.

Şarku’l Avsat’a konuşan ABD’li hukuk analistlerine göre Başkan Donald Trump’ın açıklamaları ABD yönetiminin dikkate alması kaçınılmaz olan yasal zorluklara neden olacak. Çünkü ABD mahkemeleri, ABD Anayasası’nın “Amerika Birleşik Devletleri’nde doğmuş veya Birleşik Devletler uyruğuna geçmiş ve Birleşik Devletler hukukuna tabi olan herkesin Birleşik Devletler’in ve ikamet etmekte oldukları eyaletin vatandaşı olduğunu” belirten 14. maddesinin değiştirilmesiyle ilgili anayasa maddesi hakkında karar almak zorunda kalacak.

George Washington Üniversitesi’nde siyaset bilimci olan Emma Lahi konuya dair Şarku’l Avsat’a verdiği röportajda şunları söyledi:

“Az sayıdaki göç ve anayasa uzmanı, Başkan’ın vatandaşlık konusunda değişiklik yapma yetkisi olduğunu düşünüyor. Başkan Trump, ABD Anayasası’nın son 40 yıl boyunca kötü bir şekilde uygulandığı ve yürütme kararının görevine tabi olduğu görüşünde. Bu karar, Amerikalıları Amerika’ya tam bir siyasi itaat gösterme konusunda zorunlu kılamaz. ‘Süresiz ikamet’ izni sağlayan Yeşil Kart sahibi olan ve başka ülkelere tam bir siyasi bağlılık gösteren insanlar var.”

Şarku’l Avsat’ konuşan hukuk danışmanı Amir Amontit de konuya dair şu değerlendirmede bulundu:

Trump, federal kurumları bir yürütme emriyle, “Amerika topraklarında doğanlar hariç, ABD vatandaşı olmayanların çocuklarının da ABD vatandaşı olmadıkları” konusunda sınırlayabilir. Her ne kadar ifadeleri böyle bir fırsatın bulunduğuna işaret etse de Başkan Trump’ın bu argümanı kullanıp kullanmayacağı henüz belli değil. Anayasanın 14. maddesinin değiştirilmesi, tüm yabancı ziyaretçilere (diplomatlar hariç) ve göçmenlere uygulanan ABD yasalarına uyulması konusundaki yasal yükümlülüğe işaret ediyor. Ancak Başkan’ın 14. düzenlemeye yönelik uygulama yöntemini değiştirme kararı anayasal değil, uygulamaya dayalı olacak.”

1960’larda, 14. madde yasa dışı olan veya geçici göçmenlere uygulanmadı. Pew Research Center tarafından 2016 yılında yapılan araştırmaya göre 1980 ile 2006 yılları arasında, izni olmayan göçmenlerin doğumlarının sayısı 370 bine ulaştı. Daha sonraki yıllarda ise az da olsa bir düşüş kaydedildi.