Ukrayna’da iki ayrılıkçı bölgede seçim yapıldı

Donetsk-Londra: Şarku’l Avsat

Dün Ukrayna’daki iki ayrılıkçı bölgede Moskova yanlısı silahlı unsurların gözetiminde yerel seçimler yapıldı.

Seçimleri yasadışı gören ve barış sürecine aykırı olduğunu söyleyen Kiev ve Avrupa Birliği’nin (AB) uyarılarına rağmen oylama gerçekleşirken iki başkan ile 4 senedir Kiev’in yönetimi dışında olan ve isyancıların Donetsk ve Lugansk’ta tek taraflı olarak ilan ettiği iki cumhuriyetçi halktan milletvekili seçilmesi için yapıldı.

Söz konusu yerel seçimler iki ayrılıkçı bölgenin diğer Ukrayna topraklarından ayrılmasını güçlendirirken yeni liderlerine meşru bir görünüm veriyor. Öte yandan ise barış süreci dururken söz konusu yerel seçim, BM’nin verdiği bilgilere göre başlangıcından bu yana 10 binden fazla kişinin öldüğü çatışmadaki bilançonun giderek artmasına neden oluyor.

Seçimlerde oy kullandıktan sonra açıklamalarda bulunan Donetsk Başkanvekili Dennis Busheilin (37) “Geleceğimiz için oy kullanıyoruz” ifadelerini kullandı. Donetsk’teki seçim merkezlerinin çevresinde maskeli ve silahlı askerler bulunuyor. Sabah 5’de açılan seçim sandıkları akşam 5’te kapandı. Seçimlere katılım oranı Donetsk’de öğle öncesinde %66’lara ulaşırken bu oran Lugansk’ta %56.

İki ayrılıkçı bölgede seçim yapılacağının ilan edilmesinin ardından bunda Rusya’nın bir parmağının bulunduğunu düşünen Kiev ve AB’den büyük tepki geldi.

Ukrayna Cumhurbaşkanı Petro Poroşenko iki gün önce yaptığı açıklamada “Bu seçimler işgal edilmiş topraklarda ve Rus tehdidi altında gerçekleşiyor” ifadelerini kullanarak batıya Rusya’ya yeni yaptırımlar uygulama çağrısında bulundu. AB Başkan Yardımcısı Federica Mogherini iki gün önce yaptığı açıklamada “Bu seçimler yasadışı ve gayri meşrudur” derken ABD’nin Ukrayna Özel Temsilcisi Kurt Volker seçimler için “komedi” ifadesini kullandı.

2014 yılında Kiev’de yönetime batı yandaşlarının geçmesinden bu yana Rusya ile Ukrayna arasındaki ilişkiler çok gergin. Bu olayın ardından Kırım’ın Rusya’ya katılması ve Ukrayna’nın doğusundaki ayrılıkçı bölge krizleri yaşanırken batı ve Kiev, Rusya’yı ayrılıkçı iki bölgeye askeri destek sağlamakla suçluyor. Rusya ise tüm delillere rağmen askeri destek verdiği iddialarını yalanlıyor.

2015 yılında Minsk’te imzalanan barış anlaşması çatışmaları büyük oranda azalttı ancak sınır hattındaki şiddet olayları aralıksız devam ediyor. İki gün önce yaşanan bir olayda 4 Ukrayna askeri ölmüştü. Rusya bu seçimlerin Minsk’teki anlaşma ile bir alakası olmadığını ve ayrılıkçı bölgeleri aylardır idare eden ve meşruiyet kazanmak isteyen başkanvekillerinin seçilmesini hedeflediğini söyledi.

Donetsk’te, Ağustos 2018’de uğradığı suikast sonucu ölen Zaharçenko’nun ardından başkanvekilli koltuğunu eski bir siyasi müzakereci olan Dennis Busheilin geçerken Lugansk’ta yönetim koltuğuna, Kasım 2017’de başkanlık görevinden alınan Igor Plunitsky’nin yerine Ukrayna emniyetinin bölge sorumlusu Leonid Pasicnik oturmuştu.

Ayrılıkçı bölgelerde yapılan seçimlerde birçok aday arasında ciddi bir rekabet var. Ancak hiç kimse Moskova ile ilişkileri güçlendirme vaadinde bulunan şu anki iki liderin kazanacağı hususunda şüphe duymuyor. Donetsk’teki seçim merkezinden açıklama yapan Lyudmila Sharakhine (60) “Kırım gibi Rusya’nın ayrılmaz bir parçası olmamız çok iyi” ifadelerini kullandı.

Öte yandan bir maden çalışanı olan Vladimir (52) evinin bombalandığını belirterek “Yeni başkanın barışın sağlanması için çalışması gerek” ifadelerini kullandı. Diğer bir vatandaş olan Gümrük Komisyoncusu Vladimir (36) ise oy kullanmanın bir manası olmadığını ve kendi yerine oy kullanılacağını söyleyerek “Büyük ihtimalle oyum Busheilin’e gidecek. Çünkü Rusya onu selef olarak seçti” dedi.

Donetsk ve Lugansk’ta seçmenlerin oy kullanmaya teşvik edilmesi için oy kullanan herkese bedava piyango bileti dağıtılırken seçim merkezleri önünde normalden daha düşük bir fiyata gıda maddeleri satılıyor.